Voorkom de ramp na de crisis

Voorkom de ramp na de crisis

De corona-crisis vraagt veel van mensen, vooral in de zorg. In onze praktijk zien we veel organisaties hun uiterste best doen om hun mensen goed te begeleiden. Dat heeft ondanks alle goede intenties niet altijd de gewenste effecten. We beschrijven de valkuilen in de opvang van medewerkers aan de hand van een casus in de verpleeghuiszorg en we geven 6 tips om jezelf en je collega’s gezond te houden.

LEES VERDER OP MANAGEMENTSITE

Als je team terugvalt in oude patronen

Als je team terugvalt in oude patronen

 

Teams tonen in een crisissituaties vaak verrassend veel veerkracht. Niet vermoede talenten komen boven en de samenwerking loopt soepeler dan ooit. Naarmate de crisis langer duurt vervallen ze in hun oude patronen. Twee tips om te voorkomen dat je team daarin blijft hangen.

“Ik had eigenlijk gehoopt dat we het vast zouden houden. Maar het lijkt wel alsof het keihard terugkomt.”

We spreken Jeanine. Jeanine is leidinggevende van een team in de gehandicaptenzorg. Een paar weken terug moesten zij de deuren sluiten voor alle familieleden en andere bezoekers. Gelukkig hadden ze zelf nog geen cliënten met Corona. De teamleden hebben met man en macht gewerkt om dat zo te houden. Jeanine was verbaasd over de saamhorigheid, de daadkracht en de professionaliteit van haar team.

Hoe teams anders kunnen zijn in een crisis

Zo had ze ze lange tijd niet bezig gezien. Integendeel. Veel vaker was ze bezig allerlei brandjes te blussen, meningsverschillen te bemiddelen of ruzies te sussen. Ze werd er doodmoe van. Ze leek soms meer een politieagent dan een leidinggevende. Zeker van deze groep professionals had ze meer samenwerkingsvaardigheden verwacht. Totdat de Corona-crisis opstak.

Ze leek wel een ander team te hebben. Teamleden losten de meeste problemen prima met elkaar op. Overlegden soepel en veel met elkaar. De belangrijke dingen werden keurig aan elkaar overgedragen. En als er iemand plotseling niet kon werken, door een Corona-verdenking, dan vingen ze dat met elkaar op. Vaak zonder dat Jeanine zich ermee hoefde te bemoeien. Gelukkig maar want ze was druk zat met andere dingen.

Een verademing vond Jeanine. Uiteraard werd de geplande teamcoaching in Corona-tijd uitgesteld. En Jeanine vroeg zich zelfs af of het überhaupt nog nodig was.

Als oude patronen de kop op steken

Tot ze ons vorige week weer belde. Net nu de locatie op het punt staat om langzaamaan de deuren weer te openen voor familieleden lijkt het team terug te vallen. Waar Jeanine had gehoopt op het nieuwe normaal lijken oude patronen de kop op te steken. Ze wordt weer gevraagd om brandjes te blussen. Huh dat konden ze nu toch zelf? Ze is weer aan het bemiddelen bij meningsverschillen of ruzies. Ze vindt het zo’n enorme tegenvaller.

Heel eerlijk gezegd hadden we dit wel zien aankomen. We zien het op meer plekken. Teams die voor de crisis niet optimaal konden samenwerken die tijdens de crisis transformeerden tot ideale teams. Tijdens de crisis is de grote gezamenlijke doelstelling overleven van de crisis, de rest wordt ondergeschikt. Er komt veel nieuwe energie vrij en er lijken daardoor nieuwe patronen te ontstaan. Sommige teams, zoals die van Jeanine, kunnen zelfs onherkenbaar transformeren.

Toch blijkt zo’n transformatie meestal maar tijdelijk. Zodra de crisissituatie langer aanhoudt of langzaam weer wordt terug gegaan naar normaal steken ook de oude patronen weer de kop op. Dat is niet zo gek. Uit onderzoek van de Amerikaanse Duke University blijkt dat 40% van ons dagelijks gedrag niet gebaseerd is op beslissingen maar op gewoontes.

Vasthouden van al die mooie dingen die je teams tijdens de crisis hebt zien is blijkbaar niet makkelijk en zeker niet vanzelfsprekend.

Wat je team kan helpen om hiermee om te gaan?

1. Normaliseer

Help jouw team om te realiseren dat er een verschil is tussen hun normale manier van functioneren en hun functioneren in een crisis. Het helpt om de terugval te normaliseren. Want de teleurstelling die Jeanine hierover voelde zullen wellicht meer collega’s hebben gevoeld.

2. Bespreek met elkaar welke dingen goed zijn gegaan

Vooral wat heeft er aan bijgedragen dat het goed ging? Wat waren de succesfactoren? Wat maakte dat het nu wel lukte? Welke ingrediënten waren er nu wel die er voorheen niet waren? Want in een crisissituatie kunnen en mogen er soms dingen die normaal niet kunnen of mogen. Door te analyseren of het ligt aan eigen gedrag, de omstandigheden of de extra faciliteiten die er nu waren kun je kijken hoe je successen in de toekomst vast kunt houden.Jeanine is nu aan de slag met onze tips. Of het genoeg is om de teamcoaching te laten vervallen? Dat moet nog blijken.

Wil je ook leren hoe je met simpele, luie interventies soms veel meer voor elkaar krijgt in teams? Met minder energie meer bereiken? Kom dan in februari naar onze training ‘luie teamcoaching met grote impact’. Klik hier voor meer informatie.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Groepsdynamiek in online situaties

Groepsdynamiek in online situaties

Online overleg kan de dynamiek in een groep versterken. Als je je daarvan bewust bent en weet wat je kunt doen om de juiste krachten in jouw team aan te boren, is er niks aan de hand. We geven je een paar praktische tips.

Teamleden die uit beeld raken

“Sommige teamleden zijn letterlijk en figuurlijk uit beeld!”
roept de leidinggevende verschrikt uit.
Ze heeft vandaag weer een online overleg gehad met haar 18 teamleden.
Dat doen ze momenteel twee keer per week.
Op zich werkt dat goed. Ze houden goed contact met elkaar.
Dat is het belangrijkste.

Bovendien is er genoeg te bedenken en te besluiten nu.
De werkelijkheid haalt dit team steeds weer in.

Gisteren, tijdens een avondwandeling,
realiseerde ze zich ineens ten volle de nadelen van deze manier van overleggen.

Mensen op de voorgrond

De bestaande dynamiek in de groep wordt enorm uitvergroot.
De mensen die altijd als eerste hun mond open doen,
hoort ze nu ook het meest.

Tot zover weinig nieuws.
Maar de mensen die ze altijd al weinig hoorde,
verdwijnen nu compleet uit beeld.

Letterlijk.

Want de mensen die praten, verschijnen in beeld.
Die zie je op je scherm.

De stille krachten niet.
Die verdwijnen naar een 2e of 3e scherm.
Met als effect dat ze van je netvlies verdwijnen.
En ze nog minder worden betrokken,
uitgenodigd of bevraagd door andere teamleden.
Daarmee verdwijnt de kennis en ervaring die zij
in te brengen hebben ook naar de achtergrond.
Dat is niet de bedoeling.

Vier tips voor gelijkwaardige inbreng

Nu is het tijdens live bijeenkomsten al lastig om mensen
op de achtergrond te blijven zien en betrekken.
Online is het pas écht een uitdaging.
Herkenbaar?
Hoe je dat oplost?

Er zijn verschillende opties

  1. De dynamiek bespreken
    De spreekpatronen in teams zijn meestal onbewust.
    Wanneer jij er alert op bent kun je de dynamiek en
    wat jou daarin opvalt bespreken bij een volgend overleg.
    Check of teamleden het herkennen.
    Onderzoek met elkaar wat nodig is om de mensen
    op de achtergrond betrokken te houden.
    Wat houdt hen nu tegen? Wat hebben ze nodig?
    Hoe kunnen jullie iedereen betrokken houden?
  2. Zorg dat je iedereen in beeld hebt
    Zorg dat je alle teamleden voor je neus hebt liggen, op papier.
    Omcirkel de teamleden die je weinig hoort.
    Zo haal je ze meer naar de voorgrond.
    Nodig ze uit om te reageren of iets in te brengen.
    Vraag hen expliciet om hun mening.
    Oftewel geef het goede voorbeeld.
  3. Een strakke procedure
    Hanteer een strakke procedure (zie ook ons vorige blog).
    Maak afspraken over hoe jullie met spreektijd omgaan.
    Breng voorstellen in stemming (met een handje of in de chatfunctie).
    Zo weet je zeker dat iedereen is aangehaakt bij de besluiten die je neemt.
  4. Doe meer in de voorbereiding
    In online bijeenkomsten kun je weinig aan het toeval overlaten. Al snel verval je in onduidelijke discussies en situaties waarbij mensen door elkaar gaan praten. Nog veel meer dan anders. Ook gaan mensen, nog veel meer dan anders, multi tasken. Killing voor de focus en aandacht. Zorg dus dat je het kort houdt. Hoe? Door meer te laten voorbereiden. Stuur van te voren een vraag of opdracht op wanneer je wil dat mensen nadenken over hun mening of ideeën. Verzamel die van te voren en presenteer ze ter plekke. Zo komt iedereen gegarandeerd aan bod en ben je minder afhankelijk van die dynamiek ter plekke.

We zijn benieuwd welke optie jou het meest aanspreekt.

Reflectie op (de resultaten van) jullie samenwerking is nu belangrijker dan ooit. Er liggen lessen en kansen voor het oprapen. Ook online kunnen we jou of jouw team hartstikke goed coachen. Wil je weten hoe we dat doen? Neem dan contact met ons op.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Als oordelen de pan uit rijzen

Als oordelen de pan uit rijzen

Er wordt wat af ge- en veroordeeld in de menselijke interactie. In sommige teams rijst het oordeel de pan uit, nu meer dan ooit. Hoe dat komt? In dit blog nemen we je mee in de psychologie achter het oordelen.

“Dat heeft ze weer lekker over de schutting gegooid”
“Klagen dat ze teveel werk heeft en er niks meer bij kan hebben.
“Ze loopt onwijs achter, dat is duidelijk”
“Nou, ik ga haar werk niet overnemen! Doe het lekker zelf”

Een telefoongesprek tussen twee collega’s, net na de dagelijkse online meeting. Niks nieuws. Doen we allemaal wel eens, toch?

In welke teams wordt het meest geoordeeld?

In teams waar snel een oordeel moet komen, waar weinig tijd is om echt na te denken, waar je snelle beslissingen moet nemen, waar het oordeel in een flits klaar moet zijn is en weinig tijd om te toetsen of je eerste associatie correct is. Deze teams komen we veel tegen in de zorg. Teams met een Harmonie- en Hart & Ziel-cultuur. Of zoals wij dat noemen relatie-gerichte teams. Bij die relatiegerichte cultuur krijg je een goede dosis oordeel naar elkaar cadeau. Dat oordeel is uiteraard zowel positief als negatief.

De teams waarin we het minste oordeel naar elkaar zien, zijn die met een doe-maar-gewoon cultuur. Loyaal, nuchter en taakgericht als ze zijn blijven ze graag bij de feiten en hebben ze weinig op met relationeel gedoe. Vaak hebben deze teams ook meer tijd om hun eerste impulsieve reacties te toetsen op waarheid.

Psychologische principes bij oordelen

Hoe werkt dat nu eigenlijk, dat oordelen? Wat maakt dat mensen scherper en sterker worden in hun oordeel? Welke mechanismen spelen daar een rol?

We noemen er een paar

We kunnen maar één ding tegelijk zien
Je kent ‘m vast wel, dat filmpje met die basketballers, waarbij je iets totaal mist.

Niet? Kijk dan even hier.

Ons brein laat ons maar één ding tegelijk zien (selectieve waarneming).
Datgene wat we als eerste zien bepaalt over het algemeen ons oordeel (het primacy effect).

Wat zie je?

Wat zie je?

Groepsdruk

Bovenstaande wordt versterkt door groepsdruk.
De groep waartoe we behoren heeft grote invloed op wat we als
eerste zien (en wij conformeren ons graag) en maakt dat we ook
aan dat beeld vast blijven houden en het eerder versterken dan verzwakken.
Overigens vinden onder de huidige omstandigheden interessante verschuivingen plaats in groepsdruk. Maar daarover in een ander blog meer.

We willen consistent zijn
Wanneer we eenmaal ‘gekozen’ hebben zijn we moeilijk van ons oordeel af te brengen.
We vinden het moeilijk om verschillende werkelijkheden naast elkaar te accepteren.

Waarom?

Ons brein is behoorlijk conservatief. En houdt er niet van om inconsistent te zijn.
Daarom volharden we eerder in ons oordeel dan dat we er vanaf zien.
Professor Cialdini deed interessant onderzoek naar het consistentie-effect.

We willen contact
Tot slot speelt fysieke afstand een grote rol bij hoe we anderen beoordelen.
Onderzoekers deden experimenten in verschillende studentenflats.
Ze keken naar of en hoe mensen contact met elkaar legden.

Wat bleek?

Hoe dichter de studenten bij elkaar woonden, hoe intensiever het contact en hoe positiever het oordeel. Naarmate ze verder uit elkaar woonden,
werd het oordeel negatiever en eenzijdiger en was er minder contact.

In organisaties werkt het net zo. Collega’s die op afstand van elkaar aan het werk zijn zullen sneller zwart-wit en negatief over elkaar oordelen dan collega’s die bij elkaar in de buurt werken.

Wat kun je met deze kennis?

We hebben een paar tips:

  1. Wees je steeds bewust van alle beoordelingsvalkuilen en de beperkingen van je eigen brein.
  2. Neem bewust eens het perspectief van de ander in. Daag jezelf en je collega’s daartoe uit.
  3. Verken de verschillende perspectieven voordat je tot oordelen en besluiten komt.
  4. Vraag niet te snel ‘wie is het hier mee eens?’. Vraag eerst ‘wie denkt hier anders over?’ of ‘wie kijkt hier anders naar?’ (uit de methode van Deep Democracy).
  5. Creëer nabijheid, juist nu. Zorg dat je elkaar spreekt en ziet, ook al is het online. Doe dat vaker dan je gewend bent. Een artsenteam waar wij mee werken, heeft nu iedere dag online meetings (als je het leuk vindt, hier een interview met één van de artsen in het Parool).

Het helpt als je gemotiveerd bent om kritisch te kijken naar je eigen oordeel. Dit lukt niet altijd in de hectiek van de dag. Prik, juist nu, kleine momentjes op een dag om even stil te staan en te voelen wat je bezighoudt. Anders gaan al die psychologische mechanismes met je aan de haal.

Wil je meer tips over hoe je jouw samenwerking met anderen kunt versterken, zodat je met minder energie meer voor elkaar krijgt? Lees dan ons boek Samenwerken voor gevorderden.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Samenwerken tijdens de coronacrisis. Praktische tips.

Samenwerken tijdens de coronacrisis. Praktische tips.

 

Of je nu thuis aan het werk bent of in het ziekenhuis op de IC, je bent allemaal uit je comfortzone aan het werk sinds de coronacrisis. Veel dingen doe je voor het eerst of op een andere manier. Dat heeft unieke effecten op de samenwerking. We geven je in ons blog de komende tijd praktische, eenvoudig toe te passen tips om het ongemakkelijke makkelijker te maken.

Je staat misschien met allemaal onervaren,
nieuwe collega’s aan het bed waardoor je
ineens een leidersrol moet nemen.

Corona verandert de samenwerking

Die geoliede machine waarin je normaal kunt werken
met je vertrouwde collega’s is nu niet vanzelfsprekend.

Of je ziet mensen juist alleen online en merkt
dat je boodschap heel anders aankomt dan normaal.
Je hebt veel minder structuur in je dag
en krijgt minder gedaan dan anders.
Of je wordt geconfronteerd met nieuwe kanten van je rol als ouder….

In nieuwe situaties is één ding belangrijker dan ooit:
de procedure expliciet maken.

Huh wat?

Wat in de onderstroom speelt

In de interactie met anderen spelen vier aspecten een rol.

  1. Inhoud: waar hebben we het over?
  2. Procedure: hoe doen we dat?
  3. Emoties: wat ervaren we in deze situatie?
  4. Interactie: hoe gaan we met elkaar om?

In veel gevallen maken we met elkaar alleen de inhoud expliciet.
Alles wat we communiceren over de procedure, emoties en interactie,
blijft impliciet, ofwel in de onderstroom.

Dat is waarom in de samenwerking
soms grote misverstanden ontstaan.
Nu meer dan ooit.

Een online overleg start over het algemeen
nog wel met een agenda (=procedure).
Het gewenste resultaat van elk agendapunt
wordt echter zelden expliciet gemaakt.

Ook wordt nauwelijks gesproken over randvoorwaarden
voor een goed overleg: hoe gaan we dit nu doen?
Hoe gaan we om met mensen die door elkaar praten
tijdens een Zoom sessie?
Hoe zorgen we dat ieder zijn of haar bijdrage kan leveren?

Ook als je met elkaar een dienst gaat draaien kun je tijd nemen om procedure-afspraken zoals hierboven te maken.

Sta stil voordat je door rent

Juist als het superdruk is, zijn we geneigd
om gelijk met elkaar aan de slag te gaan.
Ieder vertrekt dan vanuit zijn eigen verwachtingen en aannames.

Omdat niemand nu vanuit de normale routines werkt,
is het belangrijker dan ooit om expliciete afspraken
te maken over hoe je met elkaar werkt, overlegt, discussieert etc.

De voordelen:

  • Het verbindt
  • Het geeft rust, want je weet wat je van elkaar verwacht
  • Je werkt makkelijker en sneller naar je doelen toe
  • Je hebt minder misverstanden
  • Je houdt meer energie over

Dus stuur aan op procedureafspraken
voordat je met je collega’s aan het werk gaat.

In ons volgende blog gaat het over een ander actueel heet hangijzer in de samenwerking: hoe deal je met al die verschillende thuissituaties en het effect hiervan op hoeveel werk je verzet? In de onderstroom zijn er allerlei oordelen over elkaar. Wat doe je daarmee? Meer praktische tips lezen rondom samenwerken? In ons boek Samenwerken voor gevorderden, krijgt je er eindeloos veel. Je team door ons laten coachen? Klik hier. 

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.