Het contract dat niemand tekende
“Dat lukt ons écht niet. Het is al zo druk!” Een manager vertelde ons dat dit de ultieme triggerzin is voor haar. Het team hoeft hem maar uit te spreken en zij voelt dat ze volledig aan gaat. Misschien herken je dat wel en heb je zo je eigen triggers waarvan je heel hard gaat werken.
Je hebt als leidinggevende nooit met je team afgesproken dat jij allerlei problemen oplost als het drukker wordt. Niemand heeft dat ooit hardop uitgesproken. En toch doe je het. Steeds opnieuw. Dus is het logisch dat je team het telkens een beetje meer van je verwacht. Intussen baal jij als een stekker: wanneer lossen ze nou zelf eens wat op!
Ergens tussen jou en je team is een afspraak ontstaan zonder dat er iets is afgesproken. We noemen dat een stil contract.
Wat is een stil contract?
In elk contact tussen mensen worden voortdurend boodschappen uitgewisseld zonder dat daar iets over wordt uit- of afgesproken. Boodschappen over hoe je elkaar ziet, wat je van elkaar verwacht, wie meer of minder macht heeft. Bewust en onbewust doen we voortdurend een appel op de ander om ons iets te geven: geruststelling, bevestiging, ruimte, bescherming.
Herhaalt dat patroon zich vaak genoeg, dan wordt het een stilzwijgende afspraak. Jouw team verwacht (onbewust) dat je voor hen zorgt als het moeilijk wordt. Jij verwacht dat ze je aardig vinden als je dat doet. Niemand heeft dat bedacht of besloten. Het ontstaat volautomatisch.
Niet elk stil contract is een probleem
Sommige stille contracten helpen jullie juist vooruit.
“Wij roepen jou er pas bij als we er zelf echt niet uitkomen” geeft een team ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen, en jou de zekerheid dat je niet voor niets wordt gestoord.
“Als jij mij steunt naar buiten toe, doe ik dat bij jou ook” bouwt aan vertrouwen tussen jou en je team.
Andere stille contracten werken juist tegen jullie.
“Als ik jullie niet te hard aanpak, pakken jullie mij ook niet hard aan” houdt lastige gesprekken permanent buiten de deur.
“Wij mogen jouw functioneren ter discussie stellen, maar jij dat van ons niet” ondermijnt je positie elke keer dat het gebeurt, zonder dat iemand het benoemt.
Het onderscheid zit niet in de vorm, allebei zijn het ongeschreven afspraken, maar in het effect. Draagt het contract bij aan jullie samenwerkingsopdracht? Of houdt het juist iets in stand dat eigenlijk aandacht nodig heeft?
Waar komen ze vandaan?
Stille contracten ontstaan zelden om één reden. Meestal is het een mix van factoren die tegelijkertijd hun werk doen: de historie van de organisatie en de patronen die daarin zijn ontstaan over wat je wel en niet met elkaar bespreekt, de cultuur waarin jullie samenwerken, hoe expliciet (of niet) rollen en kaders zijn vastgelegd, en de persoonlijke geschiedenis die iedereen, jij ook, meebrengt in hoe je je verhoudt tot anderen.
Dat laatste maakt het lastiger om een stil contract te doorgronden. Je zit er middenin. Vaak heb je het pas in de gaten als je opmerkt dat je iets vaker doet. Zoals snel inspringen als het druk is, iets nooit hardop uitspreken, iemand structureel buiten een gesprek houden, zonder dat je weet waarom.
Helpende vraag
Denk eens aan iets dat jij of je team regelmatig doen, zonder dat het ooit is afgesproken. Welk stil contract ligt daaronder? En helpt dat contract jullie nu nog? En helpt het jou nu nog? Of is het tijd om het hardop te benoemen?
Een buitenstaander ziet het vaak sneller
Juist omdat stille contracten lastig te zien zijn als je er zelf middenin zit beginnen wij daarmee in onze teamcoaching. We brengen de ongeschreven afspraken die jullie samenwerking sturen in kaart. Dan kun je met elkaar kiezen welke je wilt houden en welke aan vervanging toe zijn. Nieuwsgierig wat dat voor jullie team zou betekenen? Ontdek onze teamcoaching.
Over Firijn
Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.
Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.
Firijn coacht teams of helpt jou om teams te coachen.
Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor jou, en voor je team(s).
