Van slachtofferschap naar leiderschap met één vraag

Van slachtofferschap naar leiderschap met één vraag

by | feb 18, 2020 | Luie teamcoaching, Patronen doorbreken, Teaminterventies

 

Teams vertonen soms slachtoffergedrag. Ze mopperen en klagen. Hoe je dat doorbreekt? Probeer eens een luie interventie om meer leiderschap te ontwikkelen.

Een klaagteam

“Ik snap er helemaal niets meer van.
We zouden toch met zelf-organiserende teams gaan werken?”
Isa kijkt me vertwijfeld aan.
Ook de rest van het team kijkt mijn kant op.
De sfeer is gelaten en mat.

Ik ben aan de slag met een groep coördinatoren.
We zijn bezig in een ontwikkeltraject om persoonlijk leiderschap te ontwikkelen.
Op weg naar meer zelforganisatie. De coördinatoren zijn zich flink aan het ontwikkelen.
Ze vinden het een uitdaging, soms ronduit lastig. Maar ze zijn echt bereid om zich in te zetten om van zelforganisatie een succes te maken.

Tot vandaag.
Alle energie lijkt uit deze groep weggeslagen te zijn.
Ik herken ze bijna niet meer.

Gebrek aan communicatie

Gister werd bekend dat er een nieuwe manager komt.
Ze voelen zich erdoor overvallen
Niemand was betrokken bij de procedure en
niemand snapt ook waarom deze stap nu wordt gezet.
Ze zouden toch met minder managers gaan werken?

Wat hier ontbreekt is communicatie!
Ja, duhhuh, hoor ik je denken. Dat gebeurt wel vaker.

Slachtofferschap

Helaas wel. En misschien ook onvermijdelijk.
Want waar gewerkt wordt worden nu eenmaal fouten gemaakt.
De vraag is hoe je als individu of als team op zo’n “fout” reageert.

De coördinatoren in dit voorbeeld laten zich er volledig door uit het veld slaan.
Ze klagen en mopperen over wat er gebeurd is.
Ze zijn het erg met elkaar eens.
Ze gaan er grenzeloos in op.

Een luie vraag

Ik voel dat ik geïrriteerd raak over dat geklaag.
Niet echt handig, dus weet ik niet meteen hoe ik zal reageren.

Totdat ik een vraag stel:
“Nemen jullie nu meer of minder leiderschap?”

Even is er verwarring.
Ze waren net lekker aan het mopperen met elkaar.
Dan zegt Isa “Minder, natuurlijk. Maar dat is toch logisch.”

Ik blijf stil.

“Het helpt mij niet in ieder geval” zegt Hasna.
“We worden er alleen maar moedelozer van.
Of vinden jullie van niet?”
De rest knikt instemmend.

Mooi, denk ik. Nog even afwachten wat er gebeurt.

Voorzichtig leiderschap

“Zullen we Dirk-jan uitnodigen in ons overleg om
hem te vragen naar zijn overwegingen?” stelt Kian voor.
Dit idee wordt door de groep omarmd. Ze gaan meteen over tot actie.
Ze kijken in agenda’s en bellen met de secretaresse van Dirk-jan.

Ik vraag nogmaals:
“Nemen jullie nu meer of minder leiderschap?”

“MEER!” luidt het antwoord in koor.
“En?” vraag ik.

“Beter! Hier krijg ik veel meer energie van. Ik werd er zo droevig van.
Nu heb ik het idee dat ik er iets aan kan doen.
Niet dat Dirk-jan z’n besluit terug zal draaien.
Maar misschien snap ik het wel als hij het uitlegt.” Geeft Hasna aan.
Anderen vallen haar bij.
De groep bruist en borrelt weer. De energie is terug.

We hoeven het niet eens meer te hebben over het
verschil tussen slachtofferschap en leiderschap.
Dat hebben ze net zelf ervaren.

Wil je ook aan de slag met luie interventies?

Wil je ook leren hoe je met simpele, luie interventies soms veel meer voor elkaar krijgt in teams?

Met minder energie meer bereiken? Kom dan in februari 2021 naar onze training ‘luie teamcoaching met grote impact’. Klik hier voor meer informatie.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Hoe een flamingo zorgt voor betere samenwerking

Hoe een flamingo zorgt voor betere samenwerking

by | dec 11, 2019 | Patronen doorbreken, Resultaatgericht samenwerken, Teaminterventies

Plagend steekt er een flamingo in de lucht.
Sigrid heeft hem op een ijsstokje geplakt.
Het duurt even voordat Monique hem ziet.
“Ja, ja, ik zal het gaan afronden….” Moppert ze.

“Ja, sorry” lacht Teun. “We mochten elkaar er scherp op houden.”
“Tuurlijk, dat is ook prima. Soms moet ik even slikken, maar dat hoort er bij”
Het team kijkt Kiki nu afwachtend aan.
“Oh ja, ik moest ook een vraag stellen… Wat vinden jullie van mijn voorstel?”
Kiki krijgt applaus. Er wordt gelachen.

“Ik vind het een goed voorstel” zegt Marleen.
In de vijf minuten die volgen worden voor- en nadelen afgewogen en neemt het team een besluit.

Niet eerder deden ze dat zo snel.
Zeker niet met zoveel aandacht voor elkaar en zo to-the-point.

Dat is wel eens anders geweest.

Er waren klachten over gebrekkige binding in het team.
Teamleden vonden dat er weinig onderlinge interesse was in elkaar en elkaars expertises.
Er werd onvoldoende gebruik gemaakt van elkaars kennis en kunde.
Vergaderingen werden makkelijk afgezegd, nauwelijks voorbereid en kostten meer energie dan ze opleverden.

Het team deed, onbewust, veel om die gebrekkige binding te versterken.
Zo werd duidelijk toen wij een overleg van dit team bij woonden.

Inbreng bleef vaak ‘hangen’
Teamleden nodigden elkaar niet uit om te reageren op inbreng.
Bij gebrek aan respons op hun inbreng herhaalden ze
hun standpunt nog eens in andere woorden of harder.
Gevolg: mensen haakten af. Reageerden nog minder.
Verder werd er meer in problemen en klachten dan in oplossingen gesproken.
Niet erg uitnodigend om op aan te haken. 

Toen we onze observaties teruggaven,
werd het onmiddellijk herkend.
Teamleden realiseerden zich wat ze zelf deden
om hun eenzame gevoel in het team te versterken.
Niet alleen in een overleg,
ook in de mail, in dagelijkse 1 op 1 situaties
herkenden men het patroon terug.

Het team realiseerde zich: als je niks vraagt en niet uitnodigt, krijg je ook niks.
Als je dat wel doet, versterk je de interactie en de binding in het team.

Zo simpel?
Ja, zo simpel kan het zijn. 

Dit team besloot een eerste stap te zetten.
Ze spraken een codewoord af voor als het onwenselijke gedrag zich voordeed.
Het werd ‘flamingo’.
Eén collega ging helemaal los.
Ze toverde overal plaatjes vandaan en verspreidde die in het team.
Ze hing ze ook op in de werkruimtes.

Het levert dit team lol en hilariteit op.
En betere samenwerking.

Maar ook vragen van andere teams:
“wat betekenen die flamingo’s toch?”.

Zo begint er een olievlek-effect te ontstaan.
Want natuurlijk is dit patroon niet uniek voor alleen dit team.

Wil je verrassend simpele én doeltreffende tips om effectiever samen te werken?
Lees dan ons nieuwe boek: ‘Samenwerken voor gevorderden’.

Hoe je veranderen makkelijker en leuker maakt

Hoe je veranderen makkelijker en leuker maakt

by | nov 21, 2019 | Luie teamcoaching, Patronen doorbreken, Teaminterventies

 

“Come on doctor Freud!
Get your ass in line with your shoulders!”
brult mijn boot camp docent (of beul), Russell

Ik zweet me, ondanks de ijzige kou van de eerste winterochtend
helemaal kapot.
Mijn buikspieren doen pijn.

“Smile!” zegt Russell met een grote glimlach op zijn gezicht.
Ik lach.
Ik meen het nog ook.
Het is écht leuk, deze heavy boot camp,
waar ik al anderhalf jaar braaf naartoe ga op woensdag.

Toen ik op deze sportschool begon
keek ik nog met jaloezie naar al die ‘die hards’
die konden wat ik nu kan.

Ik voel me trots.

Terwijl ik met mijn buikspieren in de kramp lig,
denk ik terug aan de lessen die ik hoorde uit de mond van Denise de Ridder,
Hoogleraar op het gebied van gezondheidspsychologie
en expert op het gebied van gedragsverandering.

Ze houdt zich met name bezig met de vraag: hoe hou je gedrag vol?

Uit haar onderzoek blijkt dat mensen nieuw gedrag volhouden
als aan twee voorwaarden voldaan is:

  1. Het is makkelijk
  2. Het is leuk

Ik hou drie keer per week sporten bij deze sportschool prima vol,
omdat aan beide voorwaarden voldaan is.
De mensen die er komen zijn leuk. En de docenten ook.
Er is fijne muziek. Niet van die hampestampe ellende.
Ze maken het me makkelijk door me te laten voelen dat ik gezien wordt.

Steeds als Russel mijn kant op kijkt
of Dr Freud naar me roept,
ga ik een tandje harder.

De steengoede docenten maken het makkelijk.
De mensen waarmee ik sport maken het leuk.

Deze twee belangrijke voorwaarden voor gedragsverandering,
nemen wij steevast mee als we teams helpen om tot nieuw gedrag te komen.

Hoe teams veranderen makkelijk en leuk kunnen maken?

Door te denken in hele kleine stappen,
af te spreken wat succesvol betekent
en successen op te merken.

Een voorbeeld.
In een team specialisten speelt zoveel tegelijk
dat ze zelf niet weten waar ze moeten beginnen.
Ze komen om in het werk.
Intussen werken ze elkaar meer tegen dan dat ze elkaar helpen.
Ze praten teveel en luisteren te weinig.
Ze komen niet tot besluiten.
Er is allerlei oordeel naar elkaar dat niet wordt uitgesproken.
Kortom, ze voeren de druk alleen maar op, door hoe ze met elkaar omgaan.

Ze maken grootse verander-afspraken met elkaar.
De urgentie is tenslotte hoog.
Ze moeten hun samenwerking sterk gaan verbeteren.
Het liefst vandaag nog, want de patiënt leidt eronder.

Zoals je kunt raden, komt er van die afspraken niks terecht.
Gevolg: het team gelooft niet meer dat ze het kunnen, die verandering.

Hun leidinggevende gelukkig wel.

Na een eerste teamdag op de hei
besluiten ze om terug naar af te gaan.
Om te vertragen en kleine stapjes te zetten.

Ze pakken eerst dit patroon aan:
Tijdens hun overleg wordt er teveel gepraat en herhaald,
zonder dat er echt op elkaar gereageerd wordt.
Het kost veel energie en levert weinig op.
Heel frustrerend in tijden van drukte.

Hun eerste stapje?
Ze spreken af dat elke inbreng, idee of voorstel
afgerond wordt met een vraag:
“Wat vinden jullie daarvan?”.

Deze afspraak is voor iedereen haalbaar.
Dat ie ook leuk is, gaan ze pas merken als hem in praktijk gaan brengen.

Het mag dan een klein stapje zijn,
in de praktijk blijkt het grootse effecten te hebben.

Voor het eerst sinds tijden hebben teamleden weer het gevoel
dat ze vorderingen met elkaar maken.
Er wordt naar elkaar geluisterd.
Teamleden borduren voort op elkaars ideeën.
Er worden concrete afspraken gemaakt.

Die ene kleine actie heeft een sneeuwbaleffect.
Het brengt bewustzijn, focus en verbinding.

Doordat ze proeven aan dat succes,
wordt de verandering vanzelf leuk!

Heb jij ook de wens
om veranderen makkelijker en leuker te maken?

Stel realistische doelen.
Bedenk alleen de eerste stap.
Maak die stap makkelijk.
Een klein beetje uitdaging mag best.
Vanuit je comfortzone kom je nergens.
Ga daarna doen.
Geef jezelf en je team daar tijd voor.
Merk kleine successen op.
Zodat het leuk blijft.

Veel succes!

 

In februari 2021 starten we met de zesde editie van de praktische training ‘luie teamcoaching met grote impact‘. 
In drie dagen leer je anders kijken, zowel naar jezelf als naar teams. Je ontdekt een heel nieuw arsenaal aan interventies en je impact op teams wordt vele malen groter.
En dat met minder energie. Je werkt in een kleine groep aan jouw ontwikkeldoelen met ons als coaches. Voor wie: voor iedereen die leiding of coaching aan teams geeft en toe is aan the next step.
Klik hier voor meer informatie en aanmelden.

Over de auteurs

Léonie en Annemieke zijn eigenaar van Firijn. Auteurs van de boeken ‘Groepsdruk‘ en ‘Ongeschreven regels‘ en makers van het ‘Spel der ongeschreven regels‘. Vanaf 28 noember 2019 is hun derde boek ‘Samenwerken voor Gevorderden‘ te bestellen bij Managementboek. Firijn is gespecialiseerd in alles dat met teams te maken heeft. We coachen teams naar betere prestaties. Daarnaast ontwikkelden we, met onze eigen methodiek als basis, twee programma’s voor teamcoaches en managers die beter willen worden in teamcoaching.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Ode aan de rebel

Ode aan de rebel

by | dec 19, 2018 | Inclusie, Luie teamcoaching, Patronen doorbreken, Veiligheid in teams

In bijna elk team zien we ze: rebellen. Niet overal krijgen ze de waardering die ze verdienen en nodig hebben. In “Ode aan de rebel” geven we je tips hoe jij dit kunt doen.

“Jullie zien mij dus als een rebel.”
De frustratie druipt van haar gezicht.

“Nou oké dan..”

Het team duikt er gelijk bovenop.
“Ja, maar nu vat je het heel negatief op!” haast de leidinggevende zich te zeggen.
“Ja dat klopt ja. Zo voelt het ook”
“Maar het is juist positief!”, reageert een ander teamlid.

“Jij zegt dingen die anderen niet zeggen of niet durven te zeggen.
Je stelt vragen die ik ook heb, maar die ik niet stel.
Misschien komt het niet zo over, maar ik waardeer dat enorm.”

Driedeling in teams

We doen een werkvorm om teamleden bewust te maken van de natuurlijke dynamiek in teams
en de rol die zij daarin pakken:die van trekker, volger of die van de rebel.
Het helpt teams om hierover na te denken.

Ze worden zich bewust van wie welke rol pakt en welke toegevoegde waarde dat heeft in het team.
Ze geven elkaar hier feedback over. Ze realiseren zich dat elke rol noodzakelijk is en geen enkele beter is dan de andere.

Dat is althans de opzet. In de meeste teams werkt die opzet prima.
Soms ineens niet. De laatste tijd maakten we in een paar teams mee
dat er gedoe ontstond na de werkvorm.

Via de manager hoorden we terug dat het nog dagenlang werd nabesproken.
In alle gevallen waren het sterk relationele teams, met veel kenmerken van de harmoniecultuur

Rebel in een harmonieteam

Rebellen voelen zich altijd al buitenbeentjes.
In harmonieteams nog meer.

In deze teams werkt men ontspannen als er eensgezindheid is,
gezelligheid, een fijne sfeer.

Daar passen geen rebellen in. Die gooien af en toe de knuppel
in dat hoenderhok. Je hebt dus wel wat uit te leggen
als je jouw collega een rebel noemt.

De toegevoegde waarde van de rebel

Het is jammer dat het zoveel gedoe oplevert.
Want juist harmonieteams hebben die rebel hard nodig.

De rebel zorgt voor nieuwe ideeën, andere invalshoeken,
een kritisch geluid, een vraag die tot denken aanzet.
In tijden van verandering essentieel.
Zonder rebellen, blijven harmonie teams al snel in oude patronen hangen.

Rebellen tonen lef om te zeggen wat gezegd moet worden,
ook als hen dat niet in dank wordt afgenomen.
Ze zouden zich niet zo in een verkeerd hokje geduwd voelen
als het team hen echt een plek zou geven.

Rebellen een plek geven

Door hen actief uit te nodigen om te reageren.
Door ze te bedanken voor hun kritische vragen.
Door hun stem mee te nemen in idee-vorming en besluiten.

Dan kunnen rebellen voluit gaan.
Ze hoeven geen ruimte meer te claimen, want ze krijgen die.

Hun inbreng wordt beter, tactischer en genuanceerder. We nodigen harmonieteams van harte uit om het eens te proberen.

In onze training ‘Luie teamcoaching’ leer je hoe je de dynamiek in teams kan beïnvloeden. Lui en met grote impact.
Ben je geïnteresseerd? Klik dan hier voor meer informatie en aanmelden.

Bonje op de werkvloer

Bonje op de werkvloer

by | dec 19, 2017 | Ongeschreven regels, Patronen doorbreken, Teaminterventies

Is er in jouw team regelmatig bonje? Of een meningsverschil? En helpen de oplossingen die je tot nu hebt gekozen niet? Wij laten zien hoe het anders kan.

“Jij wil gewoon niet luisteren!”
Ze slaat haar armen over elkaar en leunt achterover.
Ze gaat uit contact.

Het is olie op het vuur.

Nu is haar collega écht pissig.

De rest van de collega’s valt stil.
Ze wachten gespannen af wat er nu gaat gebeuren.
Eigenlijk weten ze het al.

De vlam in de pan

En inderdaad, Karel gaat volledig uit z’n plaat.
Een aantal collega’s probeert hem te sussen.
Dat heeft niet het gewenste effect.
Sterker nog hij wordt er bozer door.

“Zeggen jullie dan iets!
Dit doet ze altijd!
Ik kan niet met haar werken!”

Hij schreeuwt.

Hij wijst naar Chiara die nog steeds onverstoorbaar voor zich uitkijkt.
Een kleine glimlach op haar lippen.

Inzoomen

Wat hierna gebeurt is precies wat meestal in teams gebeurt.
Iedereen richt zich tot Karel.
Zijn gedrag kan echt niet door de beugel.
Dit is niet professioneel.

Hij krijgt een officiële waarschuwing voor zijn grens overschrijdende gedrag. Wij denken dat je daarmee het echte probleem niet oplost.

Huh? Maar hij veroorzaakt toch steeds al deze heibel?!

Inderdaad, dat is wat je ziet als je inzoomt.
Dan zie je het grensoverschrijdende gedrag van 1 individu.
Dan let je op het gedrag wat het meest opvalt.
Dat van Karel dus.

Een interactiepatroon

Het echte probleem had in dit geval zijn oorsprong in de interactie.

In gesprek met de leidinggevende blijkt dat Karel vaker van dit soort uitbarstingen heeft. Collega’s storen zich hier behoorlijk aan.

Wat het lastig maakt is dat Karel goed is in zijn vak, goed en veel werk verzet. Niemand wil hem kwijt.

Karel blijkt zich al een tijdje te storen aan de matige kwaliteit die Chiara levert. Hij wacht alleen zo lang met er iets van te zeggen, dat hij meestal ontploft.

Chiara reageert sarcastisch of trekt zich terug, zoals ze ook in dit voorbeeld deed. Vervolgens escaleert de situatie en wordt Karel op zijn gedrag aangesproken.

Doordat Karel zo ontploft houdt hij eigenlijk Chiara uit de wind.
Door de heftigheid van Karels reactie trekt hij alle aandacht bij Chiara weg. Zij hoeft nooit uit te leggen waarom ze niet de hoeveelheid en de juiste kwaliteit werk levert.

Karel is voor haar de ideale bliksemafleider.
Misschien helpt ze hem zelfs een handje door wat olie op het vuur te gooien. Vast niet bewust, maar onbewust weet ze inmiddels donders goed wat ze moet doen om Karel te triggeren.

Uitzoomen

Door uit te zoomen kijk je ook naar de andere teamleden.
Wat doen de andere collega’s? Wat doen zij waardoor het gedrag van Chiara en Karel mogelijk wordt gemaakt?

Het kan zijn dat ze helemaal niks doen.
Zelfs dan maken ze het gedrag van Chiara en Karel mogelijk,
namelijk door ze een podium te bieden.

Door uit te zoomen zie je welke patronen er zijn.

Vragen die je hierbij kunnen helpen zijn:
Hoe lukt het dit team om het gedrag in stand te houden?
Wat doen teamleden wel of juist niet waardoor het gedrag versterkt?
Wat doen teamleden wel of juist niet waardoor het gedrag niet stopt?

Eens worden over de patronen

Om verandering in de patronen te krijgen
moet je het eerst met elkaar eens worden over de patronen.
Ziet iedereen dat deze patronen er zijn?
Vervolgens bekijk je met elkaar of deze patronen wel of niet helpen
om de gewenste situatie te bereiken.

Wanneer je praat over patronen gaat iedereen zijn aandeel zien
en wordt dus ook iedereen verantwoordelijk voor de oplossing.

De kans dat de situatie verandert is dan een stuk groter.

Wil je leren hoe je patronen bespreekbaar maakt en verandert?
Terwijl je zelf lui blijft? Er zijn nog plekken voor onze training Luie Teamcoaching.