Matrasmanagement doorbreken: zes stappen om positie te nemen

Matrasmanagement doorbreken: zes stappen om positie te nemen

Deel 3 van 3 in onze blogreeks over matrasmanagement. In deze reeks laten we je ervaren wat wij verstaan onder matrasmanagement, hoe je het herkent en wat het alternatief is.

In het kort

  • Matrasmanagement doorbreek je niet door harder te worden. Wel door eerder, duidelijker en consequenter te zijn.
  • Bazig doen is positie nemen: helder zijn over wat je ziet, wat je verwacht en wat er gebeurt als het niet verandert.
  • De stap die het vaakst wordt overgeslagen: de matrassen ook echt weghalen, zodat het team stopt met compenseren.
  • Reken erop dat het eerst spannender wordt voordat het beter wordt. Dat is geen teken dat je het fout doet.
  • Helderheid is een vorm van respect, ook voor het teamlid in kwestie.

In deel 1 zagen we wat matrasmanagement is: een leidinggevende die rond één medewerker alles zachtjes laat opvangen. In deel 2 zagen we wat het kost: collega’s die afhaken, een team dat zich rond het probleem organiseert en een leidinggevende wiens gezag slijt.

Blijft de vraag: hoe haal je die matrassen weg?

Bazig doen: positie nemen zonder hard te worden

Bazig doen klinkt als iets wat je niet wilt. Het roept beelden op van commanderen en geen tegenspraak dulden. Dat bedoelen we niet. Bazig doen is positie nemen. Duidelijk zijn over wat je ziet, wat je verwacht en wat er gebeurt als het niet verandert. Dat is niet hard. Dat is helder. En helderheid is een vorm van respect.

Zes stappen om matrasmanagement te doorbreken

Hoe spreek je een medewerker aan die inhoudelijk goed is, maar wiens gedrag schuurt? Zo pak je het aan.

1. Benoem het eerder dan prettig voelt

Vuistregel: zie je hetzelfde gedrag voor de derde keer, dan is er sprake van een patroon. Bespreek het dan. Niet na de vijfde keer, niet bij het jaargesprek.

2. Scheid waardering van verwachting

Zeg: “Je contact met klanten is sterk. En je rapportages komen structureel te laat. Allebei waar.” Vermijd de feedbacksandwich. Mensen proeven alleen het brood.

3. Wees concreet: gedrag, effect, verwachting

Bijvoorbeeld: “De afgelopen drie maanden kwam je rapportage vier keer na de deadline. Het gevolg is dat Joost avonden werkt om het op te vangen en dat ik richting de directie niet kan leveren. Ik verwacht dat de volgende rapportage op de 15e bij mij ligt. Lukt dat niet, dan hoor ik dat uiterlijk de 10e van je.”

Geen interpretaties over karakter of motivatie. Wel feiten, gevolgen en een heldere afspraak. Een coachend gesprek heb je als het goed is in de gesprekken hiervoor al gehad. Zodra het een patroon is, is het eerst tijd voor je managementpet.

4. Haal de matrassen ook echt weg

Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen, terwijl hij systemisch het meest doet. Zeg tegen Joost dat hij stopt met repareren. Laat de deadline staan. Als het systeem blijft compenseren, verandert er niets, hoe goed jouw gesprek ook was. Zolang de snelle oplossing beschikbaar blijft, is er geen reden om de fundamentele oplossing te kiezen. Ben je bang dat jouw medewerker naar jouw leidinggevende stapt en jouw leidinggevende het verhaal weer opnieuw begint? Contracteer dan van te voren met hem of haar op een gezamenlijke aanpak.

5. Maak het een teamzaak waar het kan

Niet door iemand publiekelijk aan te spreken, wel door met het hele team afspraken te maken. “Wat verwachten we van elkaar als het gaat om deadlines? En wat doen we als iemand die niet haalt? Hoe vinden jullie dat het nu gaat? Wat doen jullie doorgaans als afspraken niet worden nagekomen? Welke feedback hebben jullie voor elkaar?” Zo bouw je aan een aanspreekcultuur waarin het niet alleen van jou afhangt.

6. Verduur de spanning

Reken erop dat het eerst spannender wordt voordat het beter wordt. Irritatie, verdriet, “ik voel me niet gesteund door jou”. Systemen verzetten zich tegen verandering, ook gezonde verandering. Dit is het moment waarop veel leidinggevenden de matrassen weer stilletjes terugleggen. Doe dat niet. Blijf vriendelijk, blijf beschikbaar en blijf bij je verwachting.

Tot slot

Matrassen leggen voelt als zorgen. Maar echte zorg voor je team betekent soms dat je iemand laat voelen dat de vloer hard is. Niet om te straffen, wel om te laten zien waar de grens ligt. Voor die ene medewerker. En voor iedereen die al die tijd heeft staan kijken.

Wil je leren positie te nemen zonder je relatie op te blazen? In ons programma Bazig doen krijg je praktische handvatten én verdiep je de verschillende lagen van bazig doen, zodat je voortaan positie neemt op een manier die helemaal klopt met wie jij in essentie bent.

 

Bronnen

  • Edmondson, A.C. (2019). The Fearless Organization. Wiley.
  • Senge, P.M. (1990). The Fifth Discipline. Doubleday.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Firijn coacht teams of helpt jou om teams te coachen.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor jou, en voor je team(s).

De kosten van matrasmanagement

De kosten van matrasmanagement

Deel 2 van 3 in onze blogreeks over matrasmanagement. In deze reeks laten we je ervaren wat wij verstaan onder matrasmanagement, hoe je het herkent en wat het alternatief is.

In het kort

  • Matrasmanagement voelt als zorg voor één teamlid, maar de rekening komt bij de rest van het team terecht: extra werk, minder inzet, minder vertrouwen.
  • Ook jij krijgt de rekening gepresenteerd: je gezag slijt, want je team trekt conclusies over jou, niet over dat ene teamlid.
  • Psychologisch onderzoek (equity-theorie, bad apples, psychologische veiligheid) laat zien dat dit voorspelbaar is.
  • Systemisch bekeken is het teamlid niet het probleem. Het patroon is het probleem, en jij maakt er deel van uit.
  • Wie de klap steeds opvangt, neemt het probleem over.

In deel 1 over matrasmanagement maakten we kennis met Marieke. Inhoudelijk is ze ijzersterk, maar haar rapportages komen te laat, ze zucht voortdurend in het overleg en ze is onbereikbaar als het spannend wordt. Haar leidinggevende vangt het op: door met deadlines te schuiven, Joost bij te laten springen en richting de directie relativeert ze het met ‘ze functioneert verder zo goed’.

Dat heet matrasmanagement. En het lijkt makkelijk. Dat is het niet. In deel 2 zetten we de kosten op een rij.

Wat kost matrasmanagement het team?

Je team ziet en voelt alles dat uit balans is, vaak zonder zich daarvan bewust te zijn. Wat gebeurt er bijvoorbeeld vaak in teams waarin één of meer mensen al langere tijd ruimte kregen voor gedrag dat je eigenlijk niet moet willen?

Waarom haken juist goede collega’s af? Volgens de equity-theorie, inmiddels breed onderbouwd (Colquitt e.a., 2013; Breza e.a., 2018), vergelijken mensen voortdurend wat ze geven en krijgen met wat anderen geven en krijgen. Als Joost Mariekes werk repareert en Marieke dezelfde waardering krijgt, voelt Joost dat het niet klopt. Hij herstelt het evenwicht. Niet door harder te werken. Door minder te doen.

Hoe kan één persoon het hele team kleuren? Onderzoek naar zogeheten bad apples (Felps, Mitchell & Byington, 2006) laat zien dat één teamlid dat structureel inzet achterhoudt of negatief gedrag vertoont een onevenredig groot effect heeft op de rest. Het effect is het sterkst wanneer teamleden zelf geen invloed hebben op de situatie. Dan trekken ze zich terug, nemen afstand en verliezen vertrouwen in elkaar. Lees: als jij niet ingrijpt, haken zij af.

Psychologische veiligheid wordt comfort voor één. Amy Edmondson maakt een helder onderscheid. Veel psychologische veiligheid met lage verwachtingen levert geen leerteam op, maar een comfortzone. Wat matrasmanagement doet is nog vreemder: het maakt het veilig voor één persoon en onveilig voor de rest. Wie durft nog te zeggen dat iets niet werkt, als de leidinggevende het zelf steeds toedekt?

Het echte gesprek verhuist naar de koffieautomaat. Wat in het overleg niet besproken wordt, wordt daarbuiten dubbel zo vaak besproken. Waarbij jij steeds vaker onderwerp van gesprek wordt.

Wat kost matrasmanagement jou?

Gezag krijg je niet bij je aanstelling. Je krijgt het, elke dag opnieuw, van je team. En teams testen dat gezag voortdurend, meestal onbedoeld. Elke keer dat er iets schuurt, kijken ze naar jou. Wat doet zij hiermee?

Volgen is voorwaardelijk. Een team volgt je zolang het ziet dat je doet wat nodig is voor het team. Als je zichtbaar wegkijkt bij Marieke, trekt het team daar een conclusie uit. Niet over Marieke. Over jou.

Aan wat of wie ben je loyaal?

Door vooral loyaal te zijn aan één medewerker, ben je dat niet aan de rest en aan de organisatie. En eerlijk gezegd hoe loyaal is het als je Marieke de feedback onthoudt die ze nodig heeft om bij te sturen, terwijl ondertussen haar reputatie in het team afbrokkelt. Ze is nu de laatste die het hoort. Dat is geen bescherming. Dat is haar in een val laten lopen die iedereen aan ziet komen behalve zijzelf.

Systemisch bekeken: wie draagt hier eigenlijk wat?

Wie systemisch kijkt, ziet dat Marieke niet ‘het probleem’ is. Het patroon is het probleem. En jij en het team maken daar deel van uit.

Shifting the burden: hoe de snelle oplossing het probleem vastzet

Peter Senge beschrijft in The Fifth Discipline het systeemarchetype shifting the burden. Er is een probleem. Er is een snelle oplossing die het symptoom wegneemt (Joost springt bij) en een fundamentele oplossing die meer kost (het echte gesprek). Hoe vaker de snelle oplossing wordt gekozen, hoe minder druk er is om de fundamentele oplossing aan te gaan. Erger nog: het vermogen om die fundamentele oplossing te kiezen neemt af. Joost wordt de vaste reparateur. Het team organiseert zich rond het probleem heen. De matrassen worden onderdeel van de inrichting.

Geven en nemen uit balans

Vanuit systemisch perspectief kijken we ook naar de balans in geven en nemen in een systeem (in dit geval het team). Als die in een team structureel scheefligt, gaat het systeem compenseren. Vaak op plekken waar je het niet verwacht: een felle discussie over iets kleins, een sterke kracht die ‘zomaar’ vertrekt, een teamdag waar de energie uit lijkt te lopen.

Voor wie liggen die matrassen er vooral?

En dan nog een eerlijke vraag aan jezelf. De matrassen liggen er vaak niet alleen voor Marieke maar ook voor jezelf. Ze beschermen je tegen het ongemak van het lastige gesprek, tegen haar reactie, tegen het risico dat ze vertrekt en jij met een gat blijft zitten. Dat is menselijk. Maar het helpt om het te zien. Of ze beschermen je tegen gedoe in de organisatie: de HR adviseur en jouw leidinggevenden fluiten je steeds terug als je stevig wilt optreden. Dan liggen de matrassen er ook voor hen.

Matrasmanagement verschuift de last. Van de medewerker naar haar collega’s, van het gesprek naar de koffieautomaat en uiteindelijk van het probleem naar jouw gezag. Hoe je dat patroon doorbreekt zonder hard te worden, lees je in deel 3: Matrasmanagement doorbreken: zes stappen om positie te nemen.

Speelt dit patroon ook bij jullie?

In juli start ons programma Bazig doen, waarin je niet alleen leert bewuster en steviger positie te némen maar ook om deze makkelijker te krijgen.

In onze MT-coaching kijken we samen naar parallelle patronen: wat doen jullie in jullie eigen team en wat doet dat met de teams eronder?

 

Bronnen

  • Breza, E., Kaur, S., & Shamdasani, Y. (2018). The morale effects of pay inequality. The Quarterly Journal of Economics, 133(2), 611–663.
  • Colquitt, J.A., Scott, B.A., Rodell, J.B., Long, D.M., Zapata, C.P., Conlon, D.E., & Wesson, M.J. (2013). Justice at the millennium, a decade later: A meta-analytic test of social exchange and affect-based perspectives. Journal of Applied Psychology, 98(2), 199–236.
  • Edmondson, A.C. (2019). The Fearless Organization. Wiley.
  • Felps, W., Mitchell, T.R., & Byington, E. (2006). How, when, and why bad apples spoil the barrel: Negative group members and dysfunctional groups. Research in Organizational Behavior, 27, 175–222.
  • Senge, P.M. (1990). The Fifth Discipline. Doubleday.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Firijn coacht teams of helpt jou om teams te coachen.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor jou, en voor je team(s).

Matrasmanagement: wat het is en hoe je het herkent

Matrasmanagement: wat het is en hoe je het herkent

Deel 1 van 3 in onze blogreeks over matrasmanagement. In deze reeks laten we je ervaren wat wij verstaan onder matrasmanagement, hoe je het herkent en wat het alternatief is.

In het kort

  • Matrasmanagement is wat er gebeurt als je als leidinggevende rond één of meer medewerkers alles zachtjes laat opvangen, zodat die medewerkers nooit de harde vloer voelen.
  • De zin die het in stand houdt: ‘Maar ze functioneert verder zo goed.’
  • Je doet dit waarschijnlijk niet uit onverschilligheid, maar uit goede bedoelingen. Daarom is het zo hardnekkig.
  • De drie meest voorkomende vormen: te lief, te voorzichtig of te laat.
  • Met de zelftest onderaan zie je in één minuut of jij matrassen aan het leggen bent.

Herken je dit? Je hebt een medewerker. Laten we haar Marieke noemen. Inhoudelijk ijzersterk. Klanten lopen met haar weg en ze weet dingen die verder niemand in het team weet. Alleen: haar rapportages komen steevast te laat. Teamafspraken lijken voor haar eerder suggesties dan afspraken. Bij het teamoverleg schuift ze steeds vaker niet aan, en als ze er wél is, zucht ze hoorbaar zodra een collega een voorstel doet.

Wat doe jij? Je wilt haar wel aanspreken, maar ondertussen geef je haar deadlines wat meer lucht. Je vraagt haar collega Joost of hij ‘even’ mee wil kijken met die rapportage. Tegen een collega die zich aan Marieke ergert, zeg je dat zij het nu wat zwaar heeft. En als jouw eigen leidinggevende vraagt hoe het gaat, zeg je: ‘Ze functioneert verder zo goed.’

Gefeliciteerd. Je doet aan matrasmanagement.

Die term hebben we overigens niet zelf bedacht. Hij viel tijdens een teamcoaching van een directieteam en we vonden hem meteen megaherkenbaar.

Wat is matrasmanagement?

Matrasmanagement is leidinggeven door op allerlei plekken matrassen neer te leggen. Waar een medewerker dreigt te vallen, ligt al iets zachts klaar. Een collega die bijspringt. Een deadline die stilletjes opschuift. Een gesprek dat ‘binnenkort’ gevoerd gaat worden. Alles om te voorkomen dat de klap voor de medewerker te hard aankomt.

Bij matrasmanagement vermijd je niet alleen het conflict, je organiseert er vaak omheen: werk wordt herverdeeld en afspraken worden opgerekt. Dat gaat meestal zo geleidelijk dat jij en je collega’s het de normaalste zaak van de wereld zijn gaan vinden. Het probleem lijkt opgelost, terwijl het zich alleen verplaatst.

Waarom matrasmanagement voelt als goed leiderschap

Matrasmanagement doe je bijna nooit uit onverschilligheid. Je hebt juist goede bedoelingen. Je wilt loyaal zijn, je hebt compassie met iemands situatie en je waardeert wat iemand wél goed doet. Bovendien: de trein moet door, die deadline moet alsnog gehaald worden. En je hebt ook nog andere mensen om rekening mee te houden. Precies daarom is het zo hardnekkig. Het voelt alsof je goed bezig bent als leidinggevende.

Daar komt bij dat je de prijs van het directe gesprek onmiddellijk voelt, terwijl de prijs van matrasmanagement langzaam en onzichtbaar oploopt. Elke dag dat je het gesprek uitstelt, voelt als een dag zonder gedoe. Totdat het gedoe zich in één keer aandient en midden in je gezicht ontploft.

Te lief, te voorzichtig, te laat: drie vormen van conflictvermijdend leidinggeven

Matrasmanagement zien wij vaak in drie vormen. Meestal heb je een favoriet, maar je kunt ook wisselen.

1. Te lief

Je verpakt je boodschap zo zacht dat hij niet meer aankomt. ‘Misschien is het een idee om iets eerder te beginnen met die rapportage?’ Terwijl de deadline allang verstreken is. Het stoplicht staat al een tijdje op rood en jij noemt het oranje.

Kim Scott noemt dit ruinous empathy: zoveel zorg voor iemands gevoel dat je diegene precies de informatie onthoudt die nodig is om te kunnen veranderen. Aardig bedoeld. Maar helemaal niet aardig in effect. En zeker niet aardig voor de persoon in kwestie.

2. Te voorzichtig

Je wacht op meer bewijs. Nog één voorbeeld. Het juiste moment. Na de vakantie. Als de reorganisatie achter de rug is.

De sociale psychologie heeft hier een naam voor: het MUM-effect (Rosen & Tesser, 1970). Mensen houden minder prettig nieuws liever voor zich, ook als de ontvanger er juist baat bij heeft. Niemand wil de brenger van slecht nieuws zijn. Ook leidinggevenden niet. Sterker nog: hoe beter de onderlinge relatie, hoe groter de neiging om te zwijgen.

3. Te laat

Je grijpt pas in als het team al klaar met haar is, als er een klacht ligt of als er een collega vertrekt die je niet had willen missen. Dan wordt het gesprek dat een kleine bijsturing had kunnen zijn ineens een dossier. En de medewerker voelt zich overvallen, vaak terecht: ‘Waarom heb je dit nooit eerder gezegd?’

Te laat ingrijpen is de optelsom van de eerste twee. Wie lang lief en voorzichtig is, staat op een dag met de rug tegen de muur.

Zelftest: doe jij aan matrasmanagement?

Herken je drie of meer van deze uitspraken? Dan is het tijd om eens rond te kijken op de vloer.

  • Ik zeg weleens ‘ze functioneert verder zo goed’ of iets vergelijkbaars.
  • Ik vind het goed dat een of meer collega’s structureel werk van een teamgenoot opvangen.
  • Ik voer een lastig gesprek vaker in mijn hoofd dan in het echt.
  • Ik pas mijn boodschap aan op degene die ik spreek, niet op wat er gezegd moet worden.
  • Teamleden komen bij mij klagen over een collega, maar zeggen het niet tegen die collega zelf.
  • Ik wacht liever op ‘het juiste moment’.
  • Als ik eerlijk ben, ben ik vooral bang voor wat er gebeurt als ik het wél zeg.
  • Ik ben bang dat mijn organisatie me niet steunt als ik het gesprek wél aanga. Het gedrag van deze medewerker gaat al veel langer terug en niemand greep ooit in.

Tot slot: wie betaalt de rekening?

Matrasmanagement herken je vaak niet aan wat je doet, maar juist aan wat je níet doet. Het gesprek dat steeds net niet plaatsvindt. Of het gesprek dat wél plaatsvindt, maar met de handrem erop: je stelt vooral coachende vragen (‘Hoe kijk jij daar zelf naar?’) en benoemt nergens hard en duidelijk wat er anders moet. De vraag is dus niet of je een aardige leidinggevende bent. De vraag is wie de rekening van die aardigheid betaalt.

Daarover gaat deel 2: De kosten van matrasmanagement. In deel 3: Matrasmanagement doorbreken: zes stappen om positie te nemen lees je hoe je de matrassen weghaalt.

Klaar om de matrassen weg te halen? Volg Bazig doen

Volgende editie: 7, 8 en 9 juli 2027. Bekijk het programma en schrijf je in →

Veelgestelde vragen over matrasmanagement

Wat is matrasmanagement?

Matrasmanagement is een vorm van conflictvermijdend leidinggeven waarbij je als leidinggevende de gevolgen van het gedrag van een medewerker steeds zacht laat opvangen: door collega’s, door opgeschoven deadlines of door uitgestelde gesprekken. De medewerker voelt daardoor nooit de harde vloer.

Hoe herken je matrasmanagement?

Aan drie vormen: te lief (je boodschap komt niet aan), te voorzichtig (je wacht op het juiste moment) en te laat (je grijpt pas in als het al escaleert). Een klassiek signaal is de zin ‘Ze functioneert verder zo goed.’

Waarom is matrasmanagement een probleem?

Omdat het probleem niet verdwijnt, maar zich verplaatst: naar collega’s die werk opvangen, naar het team dat afhaakt en uiteindelijk naar jouw gezag als leidinggevende. En de medewerker zelf mist de informatie die nodig is om te veranderen.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Firijn coacht teams of helpt jou om teams te coachen.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor jou, en voor je team(s).

Teams die blijven hangen en waarom je Elmo soms juist thuis moet laten

Teams die blijven hangen en waarom je Elmo soms juist thuis moet laten

 

‘We hebben nog maar één Elmo ingezet’ zeggen ze trots.
Ze kijken me verwachtingsvol aan.

‘Ik ga de pret bederven’ zeg ik.
‘Wat mij betreft had Elmo vaker
ingezet kunnen worden’.

Ik begeleid een MT tijdens een vervolgbijeenkomst.
De eerste dag stond in het teken van
hun samenwerkingspatronen en groepsdynamiek.
Deze dag staat de inhoud centraal
en coach ik hen langs de zijlijn op hun samenwerking.

Meetlat

Ze willen dat ik hen deze dag help scherp te blijven
op twee ongeschreven regels uit hun samenwerking:

  1. We blijven nogal eens hangen in een gesprek of discussie.
  2. We nemen genoegen met vage afspraken.

Ze zetten een knuffel van Elmo uit Sesamstraat in
wanneer één van hen opmerkt dat ze blijven hangen.
Elmo staat voor ‘Enough Let’s Move On’.

Tijdens de dag leg ik af en toe het gesprek stil
om met hen samen het proces te bespreken,
langs de meetlat van de twee besproken punten.

Na mijn onomwonden opmerking over Elmo,
deel ik mijn observaties over hoe ze
in kringetjes bleven ronddraaien in hun overleg met elkaar.

Het blijft eerst even stil.

De functie van in kringetjes ronddraaien

Dan reageert Sem.
‘Ik vind blijven hangen eigenlijk lang niet altijd erg.’
Ik moet even schakelen.
De rest ook zo te zien.
‘Welke vragen roept dat op?’ vraag ik aan de rest.
‘Waarom niet?’ vraagt het afdelingshoofd aan Sem.
‘Nou soms is het ook wel goed om een beetje te herkauwen met elkaar’
‘Zoals nu ook gebeurt?’ grap ik.
‘Ja, ik ben nog even mijn gedachten aan het ordenen’ zegt Sem.

Ik begin hem te snappen.

‘Welke functie kan blijven hangen en herkauwen hebben?’ vraag ik aan het team.
Sara reageert: ‘Ik volg je wel Sem.
Het helpt mij ook als we een tijdje
mogen ronddraaien rondom hetzelfde onderwerp.
Het herhalen en herkauwen helpt me om mijn gedachtes te ordenen.
En ik merk ook dat ik jullie er beter door leer kennen.’

‘Heeft het mogelijk nog meer functies?’ vraag ik.
‘Jazeker’ zegt Milan.
‘Ik denk dat het ons in het afgelopen uur ook heeft geholpen
om ons standpunt helderder te krijgen.’

‘Ja, dat is zeker waar!’ reageert Marike, het afdelingshoofd.
‘Dus we moeten niet overdrijven met die Elmo.
We zijn al veel efficiënter gaan vergaderen na de eerste teamcoaching.
Misschien is het zo wel even goed.’

Een paar seconden voel ik me incapabel.
Omdat ik me zo blind staarde op hun meetlat,
dat ik de productieve kant ervan niet meer zag.
Maar al snel neemt mijn fascinatie het over.

Ik wil een scherper beeld krijgen bij dit patroon van ‘blijven hangen’.
Wanneer is het zinvol en wanneer schiet het zijn doel voorbij?
Wat zegt de wetenschap daarover?

To Elmo or not to Elmo, that’s the question

Thuis duik ik de literatuur in.
En dit is jouw cliffhanger.

Volgend blog meer.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Firijn coacht (management)teams of helpt jou om teams te coachen.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor jou, en voor je team(s).

Een team besluit. Of toch niet?

Een team besluit. Of toch niet?

Wie maakt het besluit? Het team of de leidinggevende?

“Het team moet wel een goed gevoel hebben bij dit traject. Als zij er geen vertrouwen in hebben dan werkt het niet.”

Een ogenschijnlijk kleine opmerking,
toch rinkelen bij mij meteen allerlei alarmbellen.
Mijn onderbuikgevoel zegt me dat
hier een deel van het probleem schuilt.

Ik ben in gesprek met Jeannette, een manager in een ziekenhuis.
Bij haar zijn verschillende meldingen binnengekomen vanuit een team
die gaan over grensoverschrijdend gedrag.
Nadat zij de eerste gesprekken met teamleden gevoerd heeft
was haar voorlopige conclusie:
Ik wil dit uitgebreider onderzoeken want het lijkt
complexer te zijn dan ik dacht.
Voor dit onderzoek werden wij gebeld.

Onderbuikgevoel toetsen

“Het lijkt erop alsof het team denkt inspraak te hebben op deze keuze.

Ik vraag me af of dit ook zo is.
En of dat helder genoeg voor ze is geworden.” zeg ik.
“Hmm, goeie. Ik pak de mail die het team gestuurd heeft er even bij.”

Het blijft even stil aan de andere kant van de lijn.

Het staat er niet

“Hier staat dat het team geïnformeerd wordt
over het proces dat ingezet gaat worden.
En dat ze kennismaken met het bureau dat het onderzoek doet.
Er staat nergens dat ze mogen meebeslissen.” zegt Jeannette enigszins opgelucht.

“Er staat ook niet dat zij daar niet over meebeslissen.
Dat de manager dat besluit neemt.” zeg ik.

“Klopt, dat ligt in dit team nogal gevoelig.
Zij laten zich namelijk niet zo makkelijk leiden.”
Ik besluit even stil te blijven.

Helderheid scheppen

“Tja, dat is misschien wel precies het probleem” gaat Jeannette verder.
“Want het staat er inderdaad niet zo expliciet,
dus dat laat ruimte om het in te vullen zoals jij het wilt lezen.
En ik kan bij dit team nu al voorspellen hoe zij dit willen lezen.
Dus dat gaat geheid gedoe opleveren.
Ik weet wat me te doen staat richting het team.”

Wil je meer van dit soort inspiratie? In november organiseren we de Boosterdag voor managers.

Spreekt dit je aan? Lees ook onze vorige blog.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Waarom boe roepen gezond is

Waarom boe roepen gezond is

 

Boe roepen voelt ongemakkelijk – zeker als je het niet gewend bent.

Mijn neef en ik kijken elkaar geschokt aan,
wanneer de zaal losbarst in BOE! geroep.

We voelen allebei groot ongemak
We hebben te doen met de dame
die zo stoer het podium opgeklommen was.
Ze zingt moedig door,
ondanks het boe geroep.

Dan komt er een man verkleed als Michael Jackson het podium op.
Moonwalkend met een bezem,
veegt hij haar letterlijk het podium af.

Zo doen ze dat hier dus.

Meedogenloos.

We zijn in New York (waar zowel mijn broer als neef wonen),
in het Apollo theater.
Amateur-night.
Wannabe artiesten mogen hier hun kansen komen testen.
Bij binnenkomst krijgen we allemaal een bordje
met boe aan de ene zijde en jeeej aan de ander.

Put them out of their misery

De stand up comedian, die de avond host,
moedigt ons bij de start aan het bordje én onze stem te gebruiken.
“If you think they suck, do them a favour and put them out their misery tonight.”
Niemand lijkt er moeite mee te hebben zijn advies op te volgen.
Zowel de jeeej’s als de boe’s zijn overtuigend.

Ik voel ongemak bij het boe geroep, maar ook fascinatie.
Die host heeft zo gelijk, voel ik aan alles.

Ik denk aan hoe dat in Nederland gaat.
Hoe ik me er altijd aan erger dat iedereen
die ook maar een scheet laat op een podium
een staande ovatie krijgt.

De staande ovatie is al tijden eerder regel dan uitzondering, een bron van verwarring of zelfs ergernis, en schijnbaar ook nog eens typisch. Zo start een artikel in de Volkskrant met de titel Geen staande ovatie is tegenwoordig het vermelden waard.

Boe roepen naar je collega

Ik vraag me, daar in die theaterzaal,
af of ik dit fenomeen ook herken uit organisaties.
Krijgen teams ook voor elke scheet een compliment?
Dat valt misschien wel mee.

Maar er wordt wel te weinig boe geroepen.

Alle leiderschaps- en feedbacktrainingen ten spijt,
worden kritische boodschappen nog steeds eindeloos omwonden
met mooi cadeaupapier en strikken.

Kritische boodschappen worden vaak gegeven met de handrem erop.
Of erger: langzaam in gemasseerd en voorafgegaan door een compliment.

Een onoprechte staande ovatie

Een staande ovatie, met een norse uitdrukking, zeg maar,
waardoor de ander in totale verwarring achterblijft.
Dat is pas pijnlijk.

Bij het eerstvolgende goede optreden,
schreeuw ik de longen uit mijn lijf.
Daarna komt een man het podium op die stand-up comedy doet.
Het raakt me totaal niet.
Boe geroep zwelt opnieuw aan.
Ik geef me eraan over.
Ik doe mee.
Om het hardst.
Het boe roepen voelde eerst spannend,
en uiteindelijk ook bevrijdend.

Ik realiseer me dat boe roepen alleen oké is,
als je bereid bent daar ten volle de consequenties van te nemen:
je bezorgt de ander een paar ontzettende rotdagen.

(lees ook ons vorige blog over dit thema van consequenties nemen)

De consequenties nemen van je boe

En daar zit em net de crux.
Daar zijn we vaak niet bereid toe.
We willen de kritische boodschap wel overbrengen,
we willen dat de ander ernaar luistert,
maar we willen niet dat de ander gaat piepen of pijn heeft.
Ofwel, we willen niet de mogelijke consequenties nemen.

Blijkbaar zit dat in de Amerikaanse cultuur meer ingebakken.
Kunnen we toch nog wat leren van Amerika 😉

 

Spreekt dit je aan? Lees ook onze vorige blog.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.