Hoe teams vakkundig uit de onderstroom blijven

Hoe teams vakkundig uit de onderstroom blijven

Peinzend kijken ze voor zich uit.
“Volgens mij hebben we hier niet de juiste oorzaak op tafel” zegt Rijk.
Hij neemt ons haarfijn mee in de geschiedenis van de afdeling.
We krijgen college.
Althans zo voelt het.

Kees vult aan:
“Het probleem is volgens mij ook groter
dan in jullie rapportage wordt voorgesteld.
Moeten we het niet in die bredere context zien?”

“Ja, moet afdeling X er niet bij betrokken worden?” zegt Petra.
“Ik betwijfel of we met de juiste mensen aan tafel zitten.”

Anderen knikken beamend.

Alle deelnemers aan de online bijeenkomst zijn
het verrassend eens met elkaar.
Dat zou voor het eerst zijn.

Ze zijn verbaal sterk.
Ze zijn rete slim.
En ze zijn met veel.

We voelen dat hun gezamenlijke kracht toeneemt
en die van ons en de manager afbrokkelt.

We bereiken ze niet.

De teamcoach weet het even niet

Als we klaar zijn voelen we ons enigszins gefrustreerd.
Er gebeurde niks dat we niet voorspeld hadden.
Maar het voelde niet alsof we er adequaat op konden reageren.

Na een nacht slapen wordt scherper wat het patroon
van deze groep (een team zijn ze nog lang niet) mensen is.

Ze doen er alles aan om bij het probleem
en de oplossing weg te blijven.

Hoe?

Door stofwolken te creëren.

Analyseren, daar zijn ze goed in.
Dus blijft deze groep eindeloos
in de probleem-analyse hangen.

Ze maken zichzelf, en elkaar, wijs dat ze het probleem
tot in detail uitgeplozen moeten hebben,
voordat ze naar de oplossing kunnen kijken.

Zolang ze daarmee bezig zijn
(en dat kunnen ze lang volhouden)
hoeven ze niet aan de bak.

Zo heeft ieder team haar eigen strategieën
om niet in die spannende onderstroom te hoeven duiken.

Myrna Lewis, de bedenker van de Deep Democracy methode
noemt het vermijden van de onderstroom ‘edge-gedrag’.
Het team cirkelt rond om niet over het randje te gaan
en de onderstroom in te kukelen.

Waar je edge-gedrag aan herkent

We noemen een paar voorbeelden:

  • Allerlei bezwaren opwerpen en daarin blijven hangen.
  • Eindeloos vragen blijven stellen of zeggen dat ze het niet snappen.
  • Herhaling van dezelfde standpunten, steeds met een ander sausje.
  • Compleet afdwalen van de oorspronkelijke vraag of het probleem.
  • De brenger van de boodschap aanvallen: ‘ik vind het wel negatief allemaal’
  • Emotionele uitbarstingen, die alle aandacht vragen.
  • Jouw expertise indirect in twijfel trekken: ‘weten jullie zeker dat je met de juiste mensen aan tafel zit?’

(en dat dan in de pauze iemand naar je toe komt en vraagt:
“denken jullie nou dat jullie alles op tafel hebben?”)

Kun je nog meer strategieën bedenken?
Welke zijn typisch in jouw team(s)?

Terug naar de casus.

Hoewel we het edge-gedrag van tevoren al voorspelden
konden we er ter plekke niet goed mee uit de voeten.

Dat gebeurt wel vaker.

Je ziet het allemaal gebeuren in een team,
maar je weet niet wat je ermee moet.

Het meest geruststellende aan gedragspatronen
zoals dit egde-gedrag, is dat ze zich herhalen.

Nieuwe ronde, nieuwe kansen.

Patronen keren altijd terug

Binnenkort zien we deze mensen weer
en dan zijn we voorbereid op het gedrag.

Het leidt geen twijfel dat dit gedrag weer langs komt.

Dus gingen we vast in gesprek met de leidinggevende.
Die is nu ook voorbereid.

Met z’n drieën (twee teamcoaches en de leidinggevende)
laten we het wel uit ons hoofd om inhoudelijk te reageren
op alle stofwolken die zullen worden opgeworpen.

Wat dan wel?

Myrna Lewis zegt “You have to kiss them over the edge”
Ofwel: help het team over het randje
de onderstroom in.

Wij doen dat met luie interventies.
Vermoedelijk starten we met deze:
“Wat gebeurt er steeds wanneer we vragen naar jullie samenwerkingsprobleem?”

Wil je leren hoe je patronen sneller ziet en luie interventies inzet met grote impact? Wij leren je in overzichtelijke stappen om beter teams te coachen in onze intensieve driedaagse training ‘luie teamcoaching met grote impact’

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

We zaten net zo lekker in onze consensusbubbel

We zaten net zo lekker in onze consensusbubbel

 

Consensus staat bij veel teams gelijk aan veiligheid.
Vaak is dat schone schijn. Een beetje onveiligheid is soms nodig om het écht veilig voor iedereen te maken.

“Ik wil helemaal geen persoonlijke dingen met jullie delen!
Ik kom gewoon om te werken.”
Vera had het niet duidelijker kunnen zeggen.
Als om haar woorden kracht bij te zetten kijkt ze strak voor zich uit.

Boem! De bom is gegooid.

Ongemak stijgt op uit het team.
Op een aantal gezichten is nu de schrik te zien.
Bij anderen is de ondertiteling van hun non-verbale gedrag
makkelijk te raden:
“komt zij weer met die dwarse opmerkingen van d’r.”

Ze zaten net zo lekker in hun consensus bubbel.

Vol energie had Ilse net een voorstel gedaan
om bij de start van elk overleg een check-in te doen
waarin teamleden kunnen delen hoe het met hen is.
Veel teamleden reageerden enthousiast.
Het besluit was al bijna genomen.

Meer verbinding en veiligheid is wat ze willen in dit team.
Ze werken allemaal behoorlijk zelfstandig.
Dat is fijn. Soms ook verrekte eenzaam.
Ze missen contact met elkaar.
Kunnen delen waar ze in het, soms loodzware,
werk met cliënten tegenaan lopen.

Samen sparren.

“Dat woord alleen al!” zegt Vera fel.
“Daar krijg ik spontaan pukkels van”

Energy drain

De energie vloeit uit het team.

Ik voel het ook.
Ik krijg het warm en voel me enigszins geïntimideerd
door het gedrag van Vera.
Ik ben vast niet de enige.

Marieke, één van de nieuwere teamleden, richt zich tot Vera.
“Maar Vera, denk je niet dat het ons verder kan helpen?
We willen als team toch meer verbonden zijn?
Meer van elkaar leren?
Ik wil jou graag beter leren kennen.”

Kira valt haar bij.
“We kennen je nu nauwelijks en dat vind ik echt een gemis”

Er volgen meer mensen die in de overtuigstand gaan.
Allemaal even zacht, lief en zoet gebracht.

Ik kijk intussen naar Vera.
Die knapt er niet van op.
Ze gaat steeds meer uit contact.

“Wil iemand een vraag stellen aan Vera?” vraag ik.
“Ja, ik wel” zegt Ronald.
“Vera, vind je helemaal niet belangrijk dat we elkaar meer opzoeken?”

Vraag of mening?

“Is dit een vraag of een mening?” vraag ik aan de rest van het team.
“Ik denk meer een mening” antwoordt Katinka.

Vera is zichtbaar emotioneel.

“Oké” zegt Ronald. “Ik snap het.
Nou Vera, ik ben eigenlijk gewoon ontzettend nieuwsgierig
waar jouw weerstand nu zit.
Waarom zie jij het nut van meer met elkaar verbinden niet in?”

Nu gaat Vera rechtop zitten.
“Ik zie niet hoe mijn cliënten er beter van gaan worden
als ik ineens meer met jullie ga doen,
laat staan privézaken met jullie ga delen.
Ik geloof daar echt niet in.”

Spreid de minderheidsopvatting

Teams neigen er vaak naar om meningen
die de consensusbubbel doorbreken
te negeren of van tafel te vegen.
Dat ‘andere teamlid’ moet overtuigd worden.
Zodat ze weer snel in de consensusbubbel kunnen kruipen.

Dat wil ik voorkomen dus
besluit ik deze minderheidsmening te spreiden.
Zoals mijn fijne trainer bij House of Deep Democracy mij geleerd heeft.

“Wie denkt er nog meer zo over?
Dat je twijfelt of het delen van meer privé-informatie
jullie dienstverlening naar cliënten gaat helpen?”

“Ik snap wel wat ze bedoelt.” zegt Karine.
Caroline, die naast haar zit, knikt.
“Ik voel me ook ongemakkelijk bij rondjes inchecken voor een vergadering,
waar je het gevoel krijgt dat je er niet bij hoort als je niks deelt.
Die rondjes duren eindeloos
en dan hebben we geen tijd meer voor de inhoud.”

De consensusbubbel is doorbroken.
Nu kan het team de verschillende meningen en
perspectieven verder verkennen met elkaar.

“Wie herkent dat als risico?” vraag ik.

Bij meer teamleden gaan nu handen omhoog.

“Hoe denken jullie dat het onze cliënten helpt
als we meer persoonlijke dingen met elkaar delen?”
vraagt Karine aan het team.

“Ja, dat is een goeie” zegt Ronald.
“Volgens mij gaat het er meer om
dat we ons vertrouwd genoeg voelen
om onze worstelingen in het werk met elkaar te delen
en dat we van elkaar kunnen leren.
Voor mij persoonlijk helpt het als ik dan ook mag zeggen
dat ik een kutnacht heb gehad,
dat ik gisteren bang was om alleen te zijn met client X
of dat mijn kat net overleden is,
want dan snappen jullie misschien dat ik even wat minder kan hebben.
Of dat ik hulp nodig heb.
Maar laten we elkaar vooral niets verplichten.”

Beter besluit

“Hier kan ik in meegaan. zegt Karine.
“Dat niemand zich onder druk gezet voelt om dingen te delen,
maar dat we wel meer gebruik maken van elkaars werkervaringen en expertise.
Daar worden onze cliënten beter van.”

De energie begint terug te komen.

“Wat vind jij hiervan Vera?” vraagt Katinka.

“Hier kan ik iets mee” zegt Vera.
“Ik weet nog steeds niet waar ik de tijd vandaan moet halen,
maar kan ik me er op inhoud zeker mee verbinden.
Over het werk praten en elkaar scherp houden, vind ik een goede zaak,
Ik wil wel duidelijke afspraken over hoe we dat inrichten.
Want als dat delen van privé-zaken langer in beslag neemt
dan 10 minuten van de vergadering, dan haak ik af”

Binnen mum van tijd heeft het team
duidelijke afspraken met elkaar gemaakt over hoe ze,
ten behoeve van hun gezondheid en de kwaliteit van het werk
meer kunnen verbinden en als team kunnen optreden.

“Wow, dit voelt echt als een besluit waarbij iedereen aan boord is!”
roept Ronald verheugd.
“Ik geloof dat ik dat voor het eerst zo sterk voel”

“Ben je benieuwd hoe de rest van het team dat ervaart?” vraag ik.
“Zeker. Hoe ervaren jullie dat?”

“Ik herken wat je zegt.” zegt Vera
“Ik voel me vaak weggezet als die tegendraadse collega in het team.
Ik wil gerust wel verbinden, maar ook mezelf kunnen blijven.
Nu heb ik het idee dat ik er ook mocht zijn.”

Joepie, nu kunnen we gaan oogsten!

“Welk gedrag van jullie heeft succesvol
bijgedragen aan dit eindresultaat?
Vraag ik tot slot.

Wil je ook leren hoe je met slimme interventies en weinig energie veel voor elkaar krijgt in teams? In onze intensieve 3-daagse training leren we je de fijne kneepjes van de luie teamcoaching.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Als bovenop de apenrots niet wordt gereageerd op feedback

Als bovenop de apenrots niet wordt gereageerd op feedback

“Volgens de directie zijn er allemaal klachten over mij
Maar niemand weet er zogenaamd wat van.” Briest Gina.
En ik mag blijkbaar niet vragen wie het dan geweest is.
Ik voel me nu heel onveilig.
Als aangeschoten wild.”

Ze ziet ze er niet uit als een zielig aangeschoten dier.

Ze spreekt met flink wat volume,
haar borst vooruit, druk gebarend.

Een aantal collega’s staart cynisch voor zich uit.
Armen over elkaar.
De rest van het team is zichtbaar onder de indruk.
Ze zien er angstig uit.

Het blijft stil.
Niemand voelt zich geroepen om te reageren.

Wat is er aan de hand?

Gina is door de directeur aangesproken op haar gedrag.
Gina’s soms botte manier van reageren maakt dat mensen zich aangevallen voelen.
Hierdoor zijn collega’s steeds terughoudender geworden met hun inbreng.

Gina’s inbreng is zeer waardevol voor het team.
Maar de vorm is zo agressief,
dat niemand meer een ander geluid durft te laten horen.

De directeur vindt dit geen wenselijke ontwikkeling binnen haar team.
Ze wil dat Gina meer ruimte laat aan anderen,
Minder heftig reageert
en haar meningen niet meer als feiten brengt.
Door de opstelling van Gina kan niet iedereen goed uit de verf komen.

Feedback? Van wie dan?

Gina snapt niks van de feedback. 
Het komt totaal uit de lucht vallen.

“Wie heeft dit dan gezegd?
Ik kan het juist met iedereen in het team goed vinden.” Zei ze tegen de directeur.

Nooit heeft iemand iets tegen haar gezegd.
Laat staan haar aangesproken op haar gedrag.
En nu dit!

Gina wil het graag in het volgende overleg op tafel gooien.
De directeur heeft aangegeven dat dat wat haar betreft geen optie is.
Zij wil dat Gina eerst naar haar eigen gedrag kijkt.

Gina is het gesprek boos en verdrietig uitgelopen.
Ze voelt zich genaaid.

In de weken die volgen is Gina toch eens gaan rondvragen.
Ze vraagt bij verschillende collega’s na of zij degene zijn
die dit hebben aangekaart bij de directeur.
Iedereen reageert ongemakkelijk en ontkennend.

Voor haar een bevestiging dat het een storm in een glas water is.

Bij bevriende collega’s klaagt ze steen en been over de
aanpak van de directeur.

Terug naar de teamsessie die ik begeleidde.

De emoties lopen op

“Ik zie dat het je raakt” zeg ik.
“Ja, wat denk je dan”, zegt Gina nog bozig.
“Ik weet gewoon niet om welke situaties het gaat.
Daar blijf ik maar over malen.
Hoe moet ik dan weten wat ik moet veranderen?”, zegt Gina.
“Ik vind het ook oneerlijk.”
Ze zit er verslagen bij.

“Wat gebeurt er nu bij jou”, vraag ik aan Gina.
“Ik merk nu pas hoe verdrietig ik hiervan ben”.
De tranen rollen over haar wangen.
“Ik voel me zo machteloos.
En ik heb het gevoel dat ik er geen controle over heb.
Dat vind ik heel naar.
Ik heb juist graag de controle. Daar gedij ik bij.”
Ze zucht eens diep en haalt haar schouders op.
Haar blik op haar voeten.
Haar handen friemelend in haar schoot.

Van de stevige, boze vrouw die we net zagen is weinig meer over.

De rol van andere teamleden

De rest van het team ziet het ook gebeuren.
“Wil iemand er iets over zeggen?” vraag ik aan het team.

Eerst blijft het even stil.
Dan neemt Cilla schoorvoetend het woord.
“Ik wil er wel iets over zeggen.
Ik heb eerlijk gezegd best vaak moeite met jouw gedrag.
Je kunt heel bepalend zijn in dit team.
Ik voel soms weinig ruimte voor mijn inbreng.”

“Kun je een voorbeeld noemen?” vraagt Gina.

“Ja dat kan ik wel” gaat Cilla verder.
“Zoals laatst met de verdeling van de lokalen voor het nieuwe schooljaar.
Daar hadden Gijs en ik een andere mening over.
Ik heb twee keer geprobeerd mijn mening in te brengen.
Jij veegde mijn argumenten meteen van tafel.
Sterker nog je kraste mijn suggestie door op de flip-over!
Ik heb huilend op de wc gezeten. Dat mag je best weten.”

“Deed ik dat?” vraagt Gina

“Ja” zeggen Cilla en Gijs nu in koor.

“Wat erg!” zegt Gina.
“Het duurde mij allemaal veel te lang,
ik wilde graag door naar de onderwerpen
die in mijn ogen veel belangrijker waren.
Ik wilde alleen maar een beetje tempo maken.

Waarom zeg je dat dan niet op dat moment?!”
De felheid van Gina keert weer even terug.

Cilla schrikt. Gelukkig herpakt ze zich snel.
“Dat vond ik toen veel te spannend.
Maar ik snap nu wel dat dat naar jou toe niet eerlijk is”.

Langzamerhand durven meer teamleden met voorbeelden te komen.
Gina schaamt zich langzamerhand de ogen uit haar kop.
Ze krijgt steeds meer beeld bij het gedrag dat de directeur bedoelde.

Als feedback geven een gevecht wordt

Door de voorbeelden van verschillende collega’s
merkt ze dat ze er wel degelijk pogingen toe hebben gedaan,
maar dat zij die pogingen ook om zeep heeft geholpen.

Collega’s zijn gestopt in hun pogingen om Gina aan te spreken.
Ze nemen haar en haar dominante gedrag voor lief.
Ook als dat betekent dat er geen handige besluiten worden genomen
die later weer hersteld moeten worden.
Liever dat, dan het “gevecht” met Gina.

“En nu?” vraag ik.

“Heel eerlijk gezegd, weet ik het even niet” zegt Gina.
“Ik wil er graag even over nadenken en alles laten bezinken.
Ik ben er behoorlijk door van slag merk ik.
Maar ik vind het wel fijn dat ik dit nu weet.
Nu weet ik tenminste waar de feedback vandaan komt.
Nu kan ik er iets mee.”

Zo maak je feedback geven makkelijker

“Mag ik iets zeggen?” vraagt Carina.
Ze heeft de hele middag nog weinig gezegd.
“Zoals je nu doet, Gina, zou ik je graag vaker willen zien.
Dat zou het voor mij veel makkelijker maken om iets tegen je te zeggen.”

“Hoe doe ik nu dan?” vraagt Gina, want ze heeft geen idee.

“Nou, niet zo stoer, sterk en machtig maar juist kwetsbaar en bereikbaar.
En je hoeft het niet alleen te doen. Wij zijn er ook nog.” zegt Carina.

Carina schenkt een cadeautje aan het team:
Door haar opmerking geeft ze Gina haar plek in het team terug.
Precies wat er nodig was.

Gina slaakt een diepe zucht van opluchting.
De tranen rollen vrij over haar wangen.
Wat haar betreft is het voor nu genoeg.
Voor de rest van het team ook.

Hoe draagt iedereen hieraan bij?

Er zijn mooie eerste stappen gezet. 

Maar het team is er nog niet.
De volgende bijeenkomst gaan we met het team kijken hoe iedereen,
en niet alleen Gina, aan deze situatie heeft bijgedragen.
En wat iedereen kan bijdragen om herhaling te voorkomen. 

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

De makkelijkste manier om de veiligheid in je team te versterken

De makkelijkste manier om de veiligheid in je team te versterken

 

“Ik vind gewoon dat ik het moet zeggen als het niet is gedaan.
Maar ik voel me dan altijd zo’n schooljuf.
En ik ben bang dat de rest me een zeurpiet vindt.”

We zijn met een team verpleegkundigen aan de slag.
Carien is zo dapper geweest om haar gevoel op tafel te leggen.
De rest van het team blijft echter stil.
Drie teamleden lachen een beetje naar elkaar.
Carien krimpt in elkaar.

“Wat denk je nu, Carien?”, vraag ik.
“Dat ze me inderdaad een zeurpiet vinden”
“Wil je je collega’s vragen of het klopt?” vraag ik.
Carien kijkt me verward aan. “Hoe bedoel je?”.

Aannames toetsen

“Nou, jij doet een aanname over hoe jouw collega’s over jou denken. Als je wilt weten of dat klopt kun je dit checken
bij je collega’s door ze een vraag te stellen”.

Ik merk dat ik even vol moet houden,
want Carien krabbelt langzaam terug.

Zelfbevestigende cirkels

Wat ik wil voorkomen is dat Carien in een cirkel terecht komt.
Een zelfbevestigende cirkel. Die elke keer dat Carien haar collega’s aanspreekt verder wordt versterkt,
omdat zij zich een enorme zeurpiet voelt.

Een van de beste manieren om een zelfbevestigende cirkel te doorbreken is door iets aan de cirkel toe te voegen.
Een andere invalshoek, mening of opvatting.

Door de aanname van Carien te toetsen voegen we iets toe aan de cirkel, namelijk de mening van de anderen.

“Carien, bij wie zou jij jouw aanname dat de rest van het team
je als een schooljuf ziet willen toetsen?” vraag ik.

“Hmm, ik ben wel benieuwd hoe Kay dat ziet.” zegt Carien aarzelend. Haar hele lichaamshouding straalt ongemak uit.
“Wat is je vraag aan Kay dan precies, Carien?” vraag ik.

 De spannende vraag stellen

“Vind je mij een schooljuf?” vraagt Carien terwijl ze Kay aankijkt.
Het ongemak maakt langzaam plaats voor stelligheid.
Mooi, denk ik. Nu wil ze het ook echt weten.

Kay moet lachen.
“Nee, joh.
Nou ja, natuurlijk vinden we dat je veel opmerkingen
maakt over dingen die we moeten doen of die we hebben vergeten. Maar eerlijk gezegd vind ik het ook wel fijn.
Je wijst me op iets wat ik anders had vergeten.
Doordat jij het zegt kan ik het nog herstellen.”

“Dus je vindt het niet vervelend?” vraagt Carien

“Nou misschien reageer ik af en toe wat lullig.
Maar dat komt dan eerder omdat ik baal
dat ik het niet meteen goed heb gedaan,
dan dat ik jou een zeurpiet vind.”

Carien kijkt opgelucht.
Ze lijkt zich meer en meer te ontspannen.
Ze kan zelfs naar Kay lachen.
De rest van het team slaakt een zucht.

Veiligheid in teams

Teamleden kunnen met elkaar vastzitten in allerlei zelfbevestigende cirkels. Door aannames te toetsen bij elkaar kan zo’n cirkel doorbroken worden. Dit heeft over het algemeen een positief effect op de samenwerking.

In teams waarin meer wordt uitgewisseld is een grotere collectieve intelligentie. Daardoor ontstaat meer rust en het gevoel van veiligheid neemt toe. Een basis van veiligheid is één van de belangrijkste voorspellers voor succes.

Wanneer je jezelf, of een collega, betrapt op een aanname
help jezelf of je collega dan door die aanname te toetsen.
Stel die spannende vraag.

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.

Hoe krijg je dat teamlid uit die slachtofferkuil?

Hoe krijg je dat teamlid uit die slachtofferkuil?

Dat ene teamlid dat maar blijft jammeren. Veel teams worden er gek van. Er lekt energie op weg. Zonder dat ze het doorhebben doen teams en hun leidinggevenden er veel aan om het slachtoffergedrag te versterken. 

“Ik denk dat het goed is om te zeggen
dat het niet makkelijk voor me is geweest de afgelopen tijd.”
Zegt Jan, een van de teamleden van een zorgteam dat we coachen.

“Ik had natuurlijk graag mijn functie behouden.
Maar dat bleek fysiek echt niet mogelijk.
Nog steeds heb ik regelmatig klachten waardoor ik niet kan werken.
Ik weet dat er collega’s zijn die dit lastig vinden.”

Inmiddels hebben twee collega’s hun telefoon erbij gepakt.
Hun gezichten spreken boekdelen “Daar gaan we weer…” druipt er vanaf.

De positieve, sprankelende sfeer die er net nog was in het team
is binnen een paar tellen vakkundig om zeep geholpen.

Jan vervolgt, schijnbaar onverstoorbaar en zichtbaar emotioneel.
“Het lijkt wel of ze zich niet kunnen voorstellen wat ik allemaal meemaak.
Ik heb het er vaak genoeg met ze over gehad.
Ik word daar echt verdrietig van.”
Jan schuifelt zenuwachtig heen en weer.
Hij kruipt in elkaar op zijn stoel als hij stopt met praten.

Er valt een korte stilte.

Dan pakt Joanne het stokje op:
“Volgens mij ben ik nu aan de beurt”
Waarna ze doodleuk verder gaat met de opdracht.
Alsof Jan nooit iets heeft gezegd.

De slachtofferkuil

Calimero-gedrag wordt in de meeste teams niet erg gewaardeerd.
Sterker nog, de meeste teams ervaren het als een enorme energieslurper.

Teams en hun leidinggevenden duiden dit gedrag over het algemeen als een individueel probleem: Jan’s probleem dus.
Teamleden hebben daar last van.
Ze voelen zich onmachtig om het te veranderen.
En kijken vaak naar de manager (of de teamcoach) om het op te lossen.

Wij zien het voorbeeld van Jan en zijn team
als een teamprobleem.
En die manier van kijken helpt ons om het op te lossen.

Teampatroon

We beschrijven het patroon dat we zien.
Jan jammert vanuit zijn gebruikelijke slachtofferkuil (dat doet ie vaker).
Hij voelt zich weer niet gehoord en niet serieus genomen.

De rest van het team negeert Jan of behandelt hem daadwerkelijk als slachtoffer,
door eindeloos te sussen, mee te denken en oplossingen aan te dragen.
Mensen verbijten hun irritatie, die bij elke inbreng van Jan versterkt.
Ze hebben niet de illusie dat Jan ooit stopt met jammeren.

Het effect valt te raden:
Jan gaat harder op de deur kloppen.
Het gejammer versterkt.
Het team sluit zich steeds verder af.

Kortom, een zichzelf versterkend patroon
waarbij teamleden compleet uit verbinding gaan.

Interactiepatronen doorbreken

Een eerste stap om dit interactiepatroon te veranderen
is dat het team zich bewust wordt van het patroon
en dat iedereen er op zijn eigen manier aan meehelpt om het in stand te houden.

Je kunt het team helpen bij de bewustwording met luie interventies.
Kenmerkend voor luie interventies is dat ze helpen
om het eigenaarschap in teams te vergroten.

Luie interventies

Voorbeelden van luie interventies in deze situatie zijn bijvoorbeeld:
“Wat gebeurt er nu?”
“Kees, wat zie jij steeds in het team gebeuren als Jan aan het woord is?”
“Wat gebeurt er steeds in dit team als Jan aan het woord is?”
“Karin, hoe denk jij dat het nu met Jan is? En wat zie je bij collega’s X en Y gebeuren in reactie op Jan?“
“Wat wordt hier nu niet gezegd maar wel gevoeld?”

Kortom, vele wegen naar Rome.
Alle genoemde interventies brengen in onze ervaring beweging.

Ze laten teams nadenken over hun eigen patronen.
En meer dan dat: de patronen worden in het team bespreekbaar gemaakt.

Vervolgens is het slim dat teamleden
met elkaar in gesprek gaan
over de (ongewenste) effecten van dit patroon op hun werk.
En onderzoeken hoe ze de patronen waar nodig kunnen gaan doorbreken.

Wil je leren hoe je teams helpt om hun eigen patronen te versterken of te doorbreken? Zonder dat jij er heel hard aan blijft trekken? Dat leer je in onze superpraktische training Luie Teamcoaching met grote impact. De eerstvolgende editie start begin oktober. Er zijn nog twee plekken dus wees er snel bij!

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.
We hebben een behoorlijk afwijkende werkwijze van de meeste andere coaches.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor je. En voor je team.