Wat als niet iedereen evenveel verantwoordelijkheid pakt?

by | 22 februari 2026 | Teaminterventies

Scheve verantwoordelijkheid in het team

We zijn met een groot zorgteam aan het werk.
Ze willen en moeten groeien in zelfstandigheid
want het management is meer op afstand komen te staan.
Bovendien hebben ze een flinke professionaliseringsslag te maken samen.

Omdat er veel gemopperd wordt
over hoe scheef het nemen van verantwoordelijkheid verdeeld is in het team,
nodigen we het team uit om samen de dynamiek in beeld te brengen.
Wie pakt vaak de trekkersrol, wie de volgersrol en wie de rebellenrol?
Ieder teamlid neemt plaats bij één van de rollen.
Daarna nodigen we het team uit
elkaar te verplaatsen en feedback uit te wisselen.

Goudeerlijke feedback in de praktijk

We nemen je mee naar één van de gesprekken die ontstaat.
Trekker: ‘Ik voel me erg verantwoordelijk voor de locatie
en merk dat ik vaak het initiatief neem maar ben soms onzeker…
Vinden jullie mij soms te dominant?’
Ik: ‘ik neem aan dat je daar goudeerlijke feedback over wil?’
Trekker: ‘zeker, heel graag!’
Volger: ‘nee, heel fijn! Je hebt superveel ervaring.
Ik vind het juist fijn dat je het voortouw neemt.
Je doet dat ook op een hele prettige manier.
Het geeft mij houvast.’

Er reageren meer ‘volgers’ die aangeven
hoe fijn het is te kunnen leunen op deze trekker.

‘heb je nu antwoord op je vraag om feedback?’
Trekker: ‘euh ja… Ik vind het best een opluchting om te horen.’
Ze kijkt blij en vrij snel daarna vertwijfeld.
‘de vraag is natuurlijk hoe leuk je het zélf vindt dat anderen op jou kunnen leunen.’
Trekker: ‘nou, eerlijk gezegd…
Voel ik me soms best eenzaam.
Ik vind het niet erg om de rol van trekker te nemen
maar het hangt er wel vanaf waarin dan.

Ik hoor mezelf vaak mensen aanspreken
over simpele afspraken die we hebben,
zoals het schoonhouden van de keuken.
Daarbij ben ik dan de enige die mensen aanspreekt als het niet gebeurt.
En mensen luisteren wel, daar niet van,
maar ik vind dat niet persé een leuke taak.
Wat ik eigenlijk zou willen is dat meer mensen daar verantwoordelijkheid in pakken.’

Nu reageert één van de rebellen: ‘ik heb dat ook hoor,
dat ik de enige ben die er wat van zegt en dat niemand luistert.’

Er valt een ongemakkelijke stilte.

Als ik de gezichten van haar collega’s zou ondertitelen dan stond er dit:
‘Nee, het klopt niet wat je zegt.
Naar haar (trekker) luisteren we wél. Naar jou niet.
Want je moppert de hele dag.
Kijk nou wat je doet, nu gaat het weer over jou.’

Niet alles op tafel

Het voelt logisch dat het blijft bij een onuitgesproken oordeel.
Je gaat niet één collega in een groep van 30 je ongezouten oordeel geven.
Er blijft wel meer onuitgesproken.

Hoewel onze handen jeuken om alle stille boodschappen op tafel te krijgen
besluiten we dat het niet passend is om hier in deze grote groep op in te gaan.

In subgroepen bespreken ze bij hoe trekkerschap,
volgerschap en rebellie er in dit team uitziet.
We nodigen ze uit om elkaar feedback te geven en te vragen
over hoe ze effectiever kunnen zijn in hun natuurlijke rol,
zodat het eigenaarschap in het team toeneemt.

Juist in die groepen gebeurt het.
Daar worden wezenlijke vragen gesteld.
Rake feedback gegeven.

Inzicht in je rol

Een aantal natuurlijke volgers realiseert zich dat ze
meer op eigen benen moeten gaan staan.
Dat het niet eerlijk is om te wachten tot trekkers het initiatief nemen
en rebellen de dingen te laten zeggen
die zij als volgers eigenlijk ook onderschrijven.

De rebel uit het voorbeeld krijgt stevige feedback van een andere rebel.
Het is even taai, maar ze slikt de boodschap wel door.

De trekkers zien hoe zij zelf de passiviteit
van hun collega’s in stand houden.
Ze nemen zich voor meer en langer
op hun handen te blijven zitten
in de interactie met andere collega’s.

Wandelend in duo’s bespreken ze hun individuele voornemens:
hoe ga ik de komende tijd bijdragen aan meer eigenaarschap in dit team?

Over Firijn

Firijn ontgrendelt de kracht van groepen.

Er zit zoveel meer in een soepel werkend team. Meer plezier, meer inzet, meer commitment, meer snelheid en vooral: meer resultaat. In omzet, in klanttevredenheid, in prestaties, in efficiency, in kwaliteit. Om dat er uit te halen, moet je soms wél stevig ingrijpen. En dan heb je aan ons een goeie.

In alles wat we doen nemen we de groep als geheel als uitgangspunt – niet het individu. Omdat we geloven dat échte verandering, verandering die blijft, alleen in de onderlinge dynamiek kan plaatsvinden. Het is de interactie die teams kan bouwen en breken.

Firijn coacht teams of helpt jou om teams te coachen.

Ben je geïnteresseerd geraakt? Aarzel in dat geval niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er voor jou, en voor je team(s).

Leidinggeven aan teams

Wil je meer slimme teaminterventies leren? Als leider meer voor elkaar krijgen met minder energie? 
Kijk dan eens verder, naar ons trainingsaanbod voor leidinggevenden. 

Verleiden of managen? That’s the question

  Tijdens een teamcoaching zie ik een manager worstelen om zijn teammee te krijgen met een aankomende verandering. Ik heb bewondering voor zijn geduld om steedsopnieuw hetzelfde gesprek met zijn team aan te gaan.Keer op keer de voordelen van de verandering te...

De teamcoaches gaan met de billen bloot

  Onze eigen samenwerking onder de loep Annemieke en ik hebben onze strategiedagen. We werken met een eigen werkvorm: allebei leggen we de ongeschreven regels van Firijn op tafel. 'Als je je aan een afspraak onttrekt, kom je daar gemakkelijk mee weg.' Au. We...

Duivels dilemma voor managers

  Tijdens het programma ‘leidinggeven aan teams’spreken we met een groep managers over de dynamiek tussen de oudeen de jonge garde in teams.We vragen de managers naar welke ‘garde’ hun aandacht vooral uitgaat. Angst voor vertrekkende medewerkers Een greep uit de...

Hoop in barre tijden

  Ik haal even diep adem,Want echt leuk is onze boodschap niet.Vol verwachting kijken ze onze kant op. Samen met een collega doe ikde terugkoppeling van een cultuuronderzoek.We hebben verschillende teamleden geïnterviewd.En de uitslagen zijn niet erg positief.Zo...

Stralend falen

“Hoe kan het zo zijn dat jij als professionalons dit leertEn zelf nog zo de mist in gaat?” Ik, Annemieke, geef een trainingover teaminterventiesaan een management teamdat een grote veranderingin de organisatie gaat leiden. We praten over hun plek en positie in de...